Vandaag publiceren Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en Nuffic een uniek onderzoek, dat voor het eerst een landelijk beeld schetst van hoeveel scholen uit het funderend onderwijs aandacht hebben voor internationalisering. Het representatieve onderzoek is gebaseerd op een analyse van bijna 2.500 schoolgidsen. Hieruit komt naar voren dat 57% van de leerlingen in Nederland op een school zit met aandacht voor internationalisering volgens hun schoolgids. Opvallend: van de scholen die alleen havo/vwo aanbieden noemt zelfs 87% internationaliseringthema’s in hun gids.
Voor het eerst brengen DUO en Nuffic samen een onderzoek uit. Nuffic stelde een woordenlijst op van meer dan honderd termen gerelateerd aan internationalisering. Vervolgens verzamelde DUO bijna 2.500 schoolgidsen en maakte deze doorzoekbaar. Deze steekproef bevatte schoolgidsen van ruim een derde van alle basisscholen, middelbare scholen, clusterscholen en speciale basisscholen in Nederland.
Onderzoeker Sarah van Kempen-Cullip van Nuffic: “Tweetalig onderwijs, wereldburgerschap, een uitwisseling via Erasmus+ of eTwinning - we kennen veel voorbeelden uit de praktijk. Maar we wisten nog niet hoe men op sectorniveau bezig is met internationalisering.”
In het onderzoek is gekeken welk aandeel scholen internationalisering vermeldt in hun schoolgids, het aantal leerlingen dat onderwijs volgt op zo’n school en of deze scholen opvallende school- en leerlingkenmerken vertonen.
In elke regio aandacht, in Brainport het meest
De onderzoekers zien opvallende regionale verschillen in soms aangrenzende gebieden. Zo heeft 13% van de scholen in Zuidwest-Drenthe aandacht voor internationaliseringthema’s in hun gids, terwijl dit percentage in Zuidoost-Drenthe op 59% ligt.
Een ander gebied dat opvalt is de Brainport regio. Op de scholen uit dit gebied is – op papier - aanzienlijk meer aandacht voor internationalisering (57%) dan het landelijk gemiddelde (42%). 69% van de leerlingen uit deze regio volgt onderwijs op een school die internationalisering noemt in hun gids.
De onderzoekers valt het verder op dat scholen met hogere leerlingaantallen vaker internationalisering noemen in hun gids dan gemiddeld, met name in het voortgezet onderwijs.
Stedelijkheid speelt een rol, visie school niet
Toen de onderzoekers de onderzochte scholen indeelden op stedelijkheid, bleek dit een goede voorspeller voor internationalisering. Zo schrijven scholen in matig tot zeer stedelijke gebieden in 42 tot 50% van de gevallen over dit soort thema’s. Op scholen in niet tot weinig stedelijke gebieden gebeurt dit maar bij een derde van de scholen (34-35%).
De onderzoekers onderzochten ook of sociaal-economische kenmerken op woonwijkniveau van een leerling een voorspellende waarde hadden. En of de levensbeschouwelijke visie of pedagogische aanpak van scholen de kans groter maakte op aandacht voor internationalisering in de schoolgids. Dit bleek in alle drie de gevallen weinig uit te maken.
Het belang van dit onderzoek
Nederlandse leerlingen worden voorbereid op een steeds internationaler wordende samenleving en arbeidsmarkt. Om hier volwaardig aan te kunnen deelnemen is het belangrijk dat zij de kans krijgen om internationale competenties te ontwikkelen. Dat betekent bijvoorbeeld: kunnen samenwerken met mensen uit andere landen en culturen, en openstaan voor anderen. Scholen kunnen hierin een belangrijke rol spelen als oefenplaats.
De bevindingen uit dit onderzoek laten zien dat veel scholen in het funderend onderwijs bezig zijn met internationalisering, maar dat het geen vanzelfsprekendheid is: 43% van de leerlingen zit op een school die hier niet over rapporteert in hun schoolgids. Dit roept de vraag op: krijgen alle Nederlandse leerlingen de kans om tijdens hun schooltijd internationale vaardigheden op te bouwen?
Verder biedt deze innovatieve onderzoekaanpak specifieke voordelen. Zo is zij minder belastend voor scholen dan traditionele enquêtes of bezoeken. En maakt deze het mogelijk om sneller, goedkoper en vaker inzicht te verkrijgen over het beleid dat scholen voeren.