Woensdag 15 april is het drie jaar geleden dat het conflict uitbrak tussen het Soedanese regeringsleger en de paramilitaire Rapid Support Forces. In die tijd is de oorlog uitgegroeid tot de grootste humanitaire crisis ter wereld.
Toch behoort het ook tot de meest vergeten crises ter wereld. Bijna 29 miljoen Soedanezen, ruim 61 procent van de bevolking, kampen met acute voedselonzekerheid. Die situatie verslechtert nog altijd: in zwaar bevochten gebieden zoals Noord-Darfur en Zuid-Kordofan hebben miljoenen gezinnen toegang tot hooguit één maaltijd per dag.
Terwijl internationale aandacht en financiering uitblijven, hebben Soedanese burgers zelf het heft in handen genomen. Vanuit buurten en wijken zijn de zogenoemde Emergency Response Rooms (ERR's) ontstaan: vrijwilligersnetwerken die op lokaal niveau noodhulp organiseren, voedsel uitdelen en kwetsbare gezinnen ondersteunen. Wat begon als een buurtkeuken is uitgegroeid tot een landelijk netwerk van 700 ERR's met meer dan 26.000 vrijwilligers.
Cordaid steunt het ERR-netwerk als onderdeel van zijn inzet voor lokaal geleide noodhulp. Alsanosi Adam, Soedanees journalist en filmmaker, is vanaf het begin betrokken bij de ERR's. 'Wij zijn de gemeenschap. Wij zijn er al,' zegt hij. 'Als organisaties ons willen ondersteunen, hoeven ze alleen maar aan te sluiten bij de infrastructuur die wij al hebben gebouwd.'
Snelheid en flexibiliteit
Wat de ERR's onderscheidt, is hun snelheid en flexibiliteit. Grote hulporganisaties hebben soms weken of maanden nodig om een hulpactie op te zetten. De ERR's kunnen vaak al binnen enkele uren handelen. 'Van het invullen van de formulieren tot de uitvoering duurt drie à vier uur,' aldus Alsanosi Adam. 'En we kunnen de aanpak midden in de uitvoering aanpassen als dat nodig is.'
Die wendbaarheid is geen luxe. De voortdurende gevechten, de belegering van steden en de verdrijving van miljoenen mensen hebben het voedselsysteem van Soedan systematisch verwoest. In zulke omstandigheden maken de lokale vrijwilligers het verschil.
De ERR's beperken zich niet tot voedseldistributie. Veel locaties zijn ook uitgegroeid tot centra met kinderopvang, onderwijsprogramma's en vrouwencoöperaties. De positie van vrouwen is bijzonder kwetsbaar in de oorlog: zij lopen een verhoogd risico om slachtoffer te worden van (seksueel) geweld wanneer zij voedsel zoeken, markten bezoeken of water halen. De ERR's bieden veilige ruimtes en psychosociale ondersteuning.
Oproep aan de internationale gemeenschap
Cordaid roept donoren en internationale organisaties op om het ERR-model structureel te ondersteunen. De infrastructuur is er. De vrijwilligers zijn er. Wat ontbreekt, is duurzame financiering en de politieke wil om Soedan eindelijk de aandacht te geven die het verdient.
'Als je een eind wilt maken aan menselijk leed,' zegt Alsanosi Adam, 'moet je gezamenlijk in actie komen.'
Over Cordaid
Cordaid is een Nederlandse noodhulp- en ontwikkelingsorganisatie die wereldwijd actief is in fragiele en door conflict getroffen gebieden. Cordaid zet zich in voor lokaal geleide hulp en werkt samen met gemeenschappen, lokale organisaties en nationale overheden aan een waardig bestaan voor miljoenen mensen.