Miljoenen mensen zullen worden getroffen door de gevolgen van El Niño, maar de wereldwijde humanitaire financiering om mensen daarop voor te bereiden en de schade te herstellen is bij lange na niet voldoende, waarschuwt Oxfam Novib vandaag. Het weerfenomeen El Niño, versterkt door de klimaatcrisis, zorgt nu al voor catastrofale gevolgen wereldwijd. Grote bosbranden, overstromingen, mislukte oogsten en een toenemend, ernstig tekort aan voedsel en water treffen vooral landen die het minst hebben bijgedragen aan de wereldwijde klimaatcrisis. De intensiteit van deze super El Niño gaat naar verwachting zijn hoogtepunt bereiken in de periode oktober tot april volgend jaar. Wetenschappers verwachten dat dit de krachtigste El Niño tot nu toe kan worden.
De totale wereldwijde financiering voor humanitaire voorbereiding en respons die door bijvoorbeeld het VN Wereldvoedselprogramma (WFP) en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) vanwege El Niño is toegezegd, bedraagt momenteel een magere 450 miljoen dollar. Het Central Emergency Response Fund (CERF) van de VN stelt daadwerkelijk 100 miljoen dollar beschikbaar, waarvan tot nu toe 20 miljoen dollar is uitgekeerd aan zes landen. Voor de overige 350 miljoen dollar is de financiering nog lang niet rond; minder dan 20 procent van dit bedrag is op dit moment in zetten voor hulp. Het overige deel moet nog worden opgehaald door middel van aanvullende donorbijdragen en noodhulpoproepen.
Ter vergelijking: tijdens de vorige krachtigste El Niño in 2015-2016 – toen meer dan 60 miljoen mensen werden getroffen – werd een gezamenlijke hulpoproep van 5 miljard dollar gedaan, waarvan uiteindelijk bijna 2 miljard dollar is opgehaald. Volgens de KNMI ligt El Niño van 2026-2027 op koers om de sterkste El Niño te worden sinds het begin van de metingen.
“Deze El Niño valt samen met een groeiende klimaatcrisis die verder wordt aangewakkerd door de buitensporige CO2-uitstoot van de rijkste vervuilers ter wereld”, aldus Jacqueline Persson, Oxfam Novib klimaatexpert. “Het gebeurt op het slechtst denkbare moment. Het legt nog meer druk op het toch al verzwakte humanitaire hulpsysteem dat nu al veel moeite heeft om aan de wereldwijde hulpvraag te voldoen.”
“De beschikbare financiële middelen staan in schril contrast met de verwachte omvang van deze super El Niño en de schade die het kan opleveren. We zijn al te laat met de voorbereidingen. Deze El Niño zal catastrofaal uitpakken voor miljoenen mensen in Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Er is nu dringend actie en meer geld nodig,’ aldus Persson.
El Niño is een natuurlijk verschijnsel, maar door klimaatverandering wordt dit weerfenomeen elk jaar extremer. De oceanen zijn door klimaatverandering al flink warmer dan normaal. Daardoor wordt er tijdens een El Niño extra veel warmte aan de atmosfeer afgegeven. De gevolgen van zo’n super El Niño: wereldwijd nog meer regen, nog langere periodes van extreme droogte en hittegolven met nog hogere temperaturen. Vroeger zorgde El Niño al voor grote ontwrichting, nu dreigt het weerfenomeen uit te groeien tot een regelrechte klimaatramp. Hoewel landen met de laagste uitstoot het minst hebben bijgedragen aan de klimaatcrisis, zijn zij het meest kwetsbaar voor de gevolgen van deze super El Niño.
Om de gevolgen van El Niño op te vangen, schaalt Oxfam samen met lokale partners de hulp op in landen als Guatemala, Honduras, El Salvador, Kenya en Timor Leste, bijvoorbeeld met voedselhulp, cashtransfers, beter waterbeheer en ondersteuning van boeren. Oxfam Novib heeft een donatie pagina geopend waar het Nederlands publiek een bijdrage kan leveren aan de hulpprogramma’s, 5 dingen over (super) El Niño die je nog niet wist - Oxfam Novib