Dit najaar ontvangen mensen die zijn geboren in 1966 of in de jaren 1948 tot en met 1952 een uitnodiging voor de pneumokokkenvaccinatie. Vaccinatiepunt zet op een rij wie in aanmerking komt, waarom sommige 60-plussers opnieuw worden uitgenodigd en welke mogelijkheden er zijn voor mensen die geen uitnodiging krijgen.
“Veel mensen hebben vragen over de pneumokokkenprik, zeker nu die vaak samen met de griepprik wordt gegeven,” zegt Hille Dorresteijn, directeur van Vaccinatiepunt. “Voor de meeste mensen regelt de huisarts dit via de uitnodiging. Wie twijfelt of vaccinatie bij de eigen situatie past, kan dat het beste rustig bespreken met de huisarts of een medisch specialist.”
Wat zijn pneumokokken?
Pneumokokken zijn bacteriën die veel mensen in neus en keel bij zich dragen zonder daar last van te hebben. Er bestaan ruim honderd typen. Komt de bacterie dieper in het lichaam terecht, dan kan pneumokokkenziekte ontstaan. Voorbeelden zijn longontsteking, bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking.
De bacterie verspreidt zich via druppeltjes bij hoesten, niezen of nauw contact. De meeste dragers worden niet ziek. Jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde afweer hebben wel een grotere kans op een ernstig verloop. Volgens het RIVM krijgen in Nederland jaarlijks naar schatting zo’n 1600 mensen van 60 jaar en ouder ernstige pneumokokkenziekte.
Twee vaste momenten voor vaccinatie
In Nederland wordt de pneumokokkenvaccinatie standaard op twee momenten in het leven aangeboden:
- Baby’s krijgen de vaccinatie via het Rijksvaccinatieprogramma op de leeftijd van 3, 5 en 12 maanden. Gevaccineerde kinderen verspreiden bepaalde typen pneumokokken minder. Daardoor profiteren ook ouderen van deze vaccinatie.
- Mensen van 60 jaar en ouder krijgen de vaccinatie gratis aangeboden via de huisarts of de zorginstelling. De uitnodiging volgt per geboortejaar.
Wie wordt dit najaar uitgenodigd?
In het najaar van 2026 gaat het om mensen die zijn geboren in 1966. Zij worden dit jaar 60. Daarnaast krijgen mensen uit de geboortejaren 1948 tot en met 1952 opnieuw een uitnodiging. Zij kregen vijf jaar geleden de vorige versie van de prik aangeboden.
Sinds 2026 vaccineren huisartsen met een nieuwe pneumokokkenprik. Het vorige vaccin moest na vijf jaar worden herhaald. Volgens het RIVM beschermt de nieuwe prik beter en langer. Iedereen die eerder is uitgenodigd, krijgt daarom stap voor stap een nieuwe uitnodiging, ongeveer vijf jaar na de vorige. Tussen beide prikken zit minimaal een jaar.
Wie twijfelt of hij of zij aan de beurt is, kan dit nagaan op de website van het RIVM. Hoort iemand bij de doelgroep maar is er geen uitnodiging ontvangen, dan kan contact worden opgenomen met de huisarts.
Niet elk jaar, wel te combineren met de griepprik
Anders dan de griepprik is de pneumokokkenprik niet elk jaar nodig. De nieuwe prik beschermt voor langere tijd. Hoe lang precies, is nog niet bekend. Volgens het RIVM is het veilig om beide prikken op hetzelfde moment te krijgen. Huisartsen geven ze daarom vaak tegelijk, zodat één afspraak volstaat.
Vaccinatie op eigen verzoek
Wie jonger is dan 60 of nog niet aan de beurt is, kan zich op eigen verzoek laten vaccineren. De kosten zijn dan voor eigen rekening. Sommige zorgverzekeraars vergoeden de vaccinatie vanuit een aanvullende verzekering.
Niet iedereen heeft een pneumokokkenvaccinatie nodig. Of vaccinatie zinvol is, hangt onder meer af van de gezondheid. Bij een medische aandoening die het risico vergroot, zoals een verminderde afweer of een chronische longziekte, kan het relevant zijn dit te bespreken met de huisarts of behandelend specialist.
Bij Vaccinatiepunt is vaccinatie op eigen verzoek mogelijk. Een medisch specialist beoordeelt vooraf of de vaccinatie bij de situatie van de klant past. Tijdens de afspraak op locatie wordt de vaccinatie gezet.
Afspraak maken
Wie dit jaar geen uitnodiging ontvangt en zich toch wil laten vaccineren tegen pneumokokken, kan eenvoudig online een afspraak maken via www.vaccinatiepunt.nl/afspraak-maken. Op veel locaties zijn ook ‘s avonds en in het weekend afspraken mogelijk.
Over Vaccinatiepunt
Vaccinatiepunt is gespecialiseerd in reisadvies en vaccinaties. De organisatie werkt volgens de richtlijnen van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) en is ISO 9001 gecertificeerd. Met meer dan 100 locaties door heel Nederland, vaak gevestigd in huisartsenpraktijken en medische centra, maakt Vaccinatiepunt persoonlijk advies laagdrempelig en toegankelijk. Meer informatie is te vinden op www.vaccinatiepunt.nl.
