Nieuw nettariefstelsel kan lokale stroompieken juist verergeren 

• Vereniging Eigen Huis

Het nieuwe nettariefstelsel dat de ACM voorstelt, kan drukte op het stroomnet op bepaalde momenten juist verergeren in plaats van verminderen. Vooral in wijken waar veel huishoudens hun stroomverbruik kunnen verschuiven, bestaat het risico dat iedereen op hetzelfde moment reageert op lagere tarieven en zo nieuwe pieken veroorzaakt. Alternatieve oplossingen om netcongestie te verminderen zijn bovendien onvoldoende onderzocht.

Nederlanders betalen nu nog een vast bedrag per jaar aan de energieleverancier voor transportkosten van het stroomnet. De ACM wil vanaf 2029 een nieuw stelsel doorvoeren. Huishoudens betalen dan een vergoeding per kilowattuur (kWh) stroom. Hoe meer ze verbruiken, hoe duurder ze uit zijn (volume-afhankelijk stelsel). Daarnaast worden de kosten in de ochtend en avond hoger dan in de middag en nacht (tijdsafhankelijk stelsel). 

Effecten onvoldoende onderzocht

Het tijdsafhankelijke deel van het nieuwe stelsel moet een belangrijke rol spelen in het verminderen van netcongestie. Het idee is dat meer mensen stroom gaan verbruiken op rustige momenten, in de middag en nacht, waardoor een betere spreiding ontstaat. “Maar juist het effect van die maatregel is niet goed onderzocht”, zegt Helen Visser, expert Verduurzaming & Energie voor Vereniging Eigen Huis. 

Reboundpieken zwaar onderschat 

In sommige wijken kan het plan juist leiden tot méér netcongestie. Netbeheerders als Enexis en Alliander waarschuwen dat het risico hierop groot is in wijken waar relatief veel slimme apparaten staan, zoals een slimme laadpaal of warmtepomp. Visser: “Als die hun auto allemaal op goedkope momenten gaan opladen, raakt het stroomnet dán juist overbelast.” Volgens netbeheerders zijn deze zogenoemde reboundpieken niet goed in beeld. Grootste kritiekpunt is dat er niet lokaal naar aantallen slimme apparaten is gekeken, maar naar gemiddelde landelijke aantallen. Visser: “Terwijl netcongestie nou juist een lokaal fenomeen is. Het is dus belangrijk de lokale verschillen in beeld te krijgen.” 

“Dat deze aanpak netcongestie tegengaat, is in onze ogen onvoldoende bewezen”, zegt Visser. “Je kan je afvragen of het tijdsafhankelijke deel van dit stelsel nodig en te rechtvaardigen is.”  

Terug naar de tekentafel 

Netbeheerders werken al samen met marktpartijen aan andere manieren om drukte op het elektriciteitsnet aan te pakken. In een aantal drukke gebieden kunnen bewoners een vergoeding krijgen als zij bijvoorbeeld een thuisaccu laten aansturen om het net tijdens pieken te ontlasten. Vereniging Eigen Huis vindt daarom dat de ACM terug moet naar de tekentafel en beter moet onderbouwen wat dit onderdeel oplevert voor het elektriciteitsnet en welke minder ingrijpende alternatieven er zijn om stroomgebruik te spreiden in de tijd.

Ingewikkeld systeem, weinig handelingsperspectief 

Naast de reboundpieken is er nog een andere zorg over het tijdsafhankelijke deel van het stelsel. Veel mensen kunnen hun stroomverbruik helemaal niet verplaatsen, bijvoorbeeld omdat ze overdag naar hun werk zijn of geen slimme apparaten of energiemanagementsysteem voor hun woning hebben. Wie dat wel kan, loopt dan nog eens tegen een tariefverdeling aan die in het dagelijks leven niet meer te volgen is. De nettarieven in de winter zijn hoger dan in de zomer en de tijdblokken met tarieven zijn elk seizoen anders. Visser: “Dat is veel informatie voor de meeste consumenten en dan wordt het ook lastig om gedrag aan te passen.” 

Warmtepompbezitters kunnen hard worden geraakt 

Over betalen naar volume (per kWh) is Visser positiever, maar noemt daarbij een belangrijk aandachtspunt. De ACM moet een oplossing bedenken voor mensen met een warmtepomp. Die verbruiken veel stroom en zien hun energierekening door de nieuwe nettarieven tot wel 32% stijgen, afhankelijk van hoe goed ze in staat zijn te sturen op hun stroomgebruik met bv een thuisbatterij. Dit bleek uit onderzoek, uitgevoerd door CE Delft in opdracht van Vereniging Eigen Huis. “Dit dreigt een rem te zetten op de verduurzaming van woningen en dat moeten we voorkomen”, waarschuwt Visser.

EINDE PERSBERICHT 

Over Vereniging Eigen Huis

Vereniging Eigen Huis is een onafhankelijke ledenvereniging zonder winstoogmerk die zich inzet voor de belangen van (toekomstige) woningbezitters. Aan ruim 800.000 leden biedt zij informatie, advies en praktische diensten rond het kopen, bezitten en onderhouden van een eigen woning. Ook voert de vereniging namens haar leden overleg met overheden en marktpartijen om op te komen voor eerlijke regels en een gezonde woningmarkt.

Voor de redactie

Dit persbericht is een reactie op het voorstel van de ACM voor een nieuw nettariefstelsel. De consultatieronde voor dat voorstel is deze week afgerond. Duurzaamheidsexpert Helen Visser is beschikbaar voor commentaar op het voorstel. Voor aanvragen kan contact worden opgenomen met woordvoering Vereniging Eigen Huis via onderstaande contactgegevens.