De kosten van de AOW lopen op en dat baart zorgen. Tot nu toe zoekt de politiek de oplossing vooral in het verhogen van de AOW-leeftijd, maar die route raakt vrijwel uitsluitend werkenden. Een alternatief dat steeds urgenter wordt, is het laten meebetalen van gepensioneerden aan de AOW via een premie.
Veel gepensioneerden beschikken over een netto-inkomen dat ruimte biedt voor een bijdrage. Hun financiële positie is gemiddeld genomen sterker dan vaak wordt verondersteld. Dat maakt het zowel haalbaar als verdedigbaar om een deel van de AOW-kosten breder te verdelen. Door uitsluitend de AOW-leeftijd te verhogen, worden de lasten eenzijdig neergelegd bij mensen die al langer moeten doorwerken om het stelsel betaalbaar te houden.
Een AOW-premie voor gepensioneerden vraagt wel om een zorgvuldige invoering. Die zou stapsgewijs moeten plaatsvinden, met duidelijke bescherming voor mensen met een lager pensioen. Differentiatie naar hoogte van het pensioeninkomen ligt daarbij voor de hand. Zo blijft de maatregel sociaal rechtvaardig en voorkomt zij dat kwetsbare groepen worden geraakt.
In de praktijk vindt fiscalisering van de AOW al sluipenderwijs plaats. De tijdelijke Bos-belasting uit 2009 was een eerste signaal. Ook de beperkte indexatie van belastingschijven in 2026 en de aangekondigde vrijheidsbijdrage dragen eraan bij dat de eerste schijf aan betekenis verliest. Zonder expliciete keuzes ontstaat zo een ondoorzichtig stelsel.
Juist daarom is het verstandiger om bewust te kiezen voor een transparante vorm van fiscalisering, met heldere uitgangspunten en politieke regie. Dat biedt meer controle, voorkomt willekeur en draagt bij aan een eerlijker verdeling van de lasten tussen werkenden en gepensioneerden.