Analisten en investeerders speculeren openlijk over de vraag of AI een deel van de softwaremarkt gaat wegvagen. In de vakpers dook zelfs de term SaaS-pocalypse op, alsof SaaS-bedrijven met de totale ondergang worden bedreigd. De werkelijkheid is gelukkig een stuk genuanceerder. Sommigen zullen aan waarde verliezen, maar anderen zullen straks nóg gewilder zijn.
Zo kan AI bepaalde softwarefunctionaliteiten volledig vervangen. Denk bijvoorbeeld aan losse tools voor notulen of eenvoudige planningstaken. Die zitten nu standaard ingebouwd in platforms als Microsoft Teams of Copilot. Een SaaS-bedrijf dat slechts één klein deel van een proces ondersteunt zonder diepe integratie of specialistische kennis, krijgt het dus moeilijk.
Tegelijkertijd zie ik veel SaaS-bedrijven die juist sterker kunnen worden door AI. Vooral software met domeinkennis biedt een sterke uitgangspositie. Denk aan software die complete workflows ondersteunt, data genereert die weer gekoppeld is met interne systemen en die specialistische kennis bevat van sectoren als de bouw, zorg of overheid. Zulke oplossingen vervang je niet zomaar met een generieke AI-tool.
Die ontwikkeling zie je ook terug op het vlak van Mergers and Acquisitions (M&A). Jarenlang was software enorm populair bij investeerders vanwege de schaalbaarheid en groeipotentie. Eerst draaide alles om groei, later kwam winstgevendheid centraal te staan. Nu is daar een derde criterium bij gekomen: AI-defensibility. Investeerders kijken kritisch naar de vraag hoe kwetsbaar een softwarebedrijf is voor AI-disruptie. Bedrijven die groei, winstgevendheid én een sterke positie ten opzichte van AI kunnen aantonen, blijven zeer gewild. Zeker als ze AI ook in hun eigen processen kunnen integreren. Maar bedrijven die dat verhaal niet overtuigend kunnen maken, krijgen het moeilijker.
Het is dan ook aan te raden aan ondernemers om dit moment te gebruiken om eerlijk te analyseren waar hun bedrijf staat. Wat vraagt de markt straks van het bedrijf? Welke investeringen zijn nodig? En past de rol van de ondernemer nog bij de volgende fase van het bedrijf? Kan en wil je als ondernemer aan de slag met AI? Pas daarna kan een bedrijf bepalen of zelfstandig doorgroeien, samenwerken met een investeerder of een verkoop de juiste route is.
AI is geen doodvonnis voor SaaS. Maar het is wel een harde stresstest. Ondernemers die daar goed doorheen komen zijn straks de grote winnaars.