Dat blijkt uit De Benchmark Nederlandse Werkomgeving 2026 (BNW Index), gelanceerd op 20 mei tijdens de WorkPlace Xperience. Met inzichten van meer dan 30 experts van onder meer Schiphol, Booking.com, ProRail, AWVN, IMG, de ArboUnie, FNV, Rabobank en TNO, en data gebaseerd op 243 deelnemers is de BNW Index een toonaangevende reflectie van de Nederlandse werkomgeving.
Waar in de editie van vorig jaar duidelijk naar voren kwam dat koplopers in de markt experimenteren en gewaagde keuzes durven maken, zien we in de editie van dit jaar dat men vooral zoekt naar zekerheid in onzekere tijden. En dus is de focus op (kosten)efficiëntie is weer helemaal terug van weggeweest, net als wendbaarheid.
Bron: WorkPlace Xperience 2026
Nieuwe prioritering op de strategische agenda
De BNW Index 2026 brengt de belangrijkste thema’s in kaart die de Nederlandse werkomgeving beïnvloeden. De top 10 ziet er als volgt uit:
- (Kosten)efficiëntie (24%)
- Wendbaarheid (15%)
- Hybride (samen)werken (13%)
- Productiviteit (10%)
- Digitalisering en data (9%)
- Employee Experience (8%)
- Arbeidsmarktpositie (7%)
- Maatschappelijke verantwoordelijkheid (6%)
- Innovatie (5%)
- Diversiteit en inclusie (3%)
Deze ranglijst laat een duidelijke verschuiving zien ten opzichte van de meting in 2024: toen voerden de krappe arbeidsmarkt, duurzaamheid en digitalisering de boventoon. En dat is niet het enige dat is veranderd: we kunnen bovenstaande thema’s niet langer los van elkaar zien. Tegelijkertijd zien we ook een heleboel paradoxen: de wens om wendbaarheid staat haaks op de behoefte aan voorspelbaarheid. (Kosten)efficiëntie staat haaks op de roep om een kwalitatieve werkomgeving. En technologische versnelling kan haaks staan op vakmanschap. En dus wordt de wereld van werk steeds complexer, en vraagt om een integrale benadering.
Van kwaliteit naar efficiency
Waar de afgelopen jaren de focus heeft gelegen op het inrichten van een kwalitatief goede werkomgeving, en daar ook momentum voor was, zwakt dat inmiddels af. Hybride werken en het verleiden van medewerkers om naar kantoor te komen stond de laatste jaren hoog op de agenda’s. Dit jaar, mede door macro-economische omstandigheden, onzekerheid en razendsnel opvolgende ontwikkelingen zien we de ambitie van organisaties om efficiënter te organiseren. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door ontwikkelingen in digitalisering en optimalisatie van processen. Zo verzamelt Miro continue data om de werkomgeving beter te laten aansluiten op werkzaamheden, en zorgt zo onder meer voor 50% meer aanwezigheid.
Overheid stuurt amper op aanwezigheid
Een tastbaar gevolg van efficiency is het (beter) benutten van leegstaande, dure, vierkante meters. De oplossing? Medewerkers moeten terug naar kantoor. 51% van de organisaties geeft ook aan dat zij verwachten dat de bezetting van de kantoren de komende jaren zal stijgen, al zien we dit voorlopig niet terug in de daadwerkelijke bezetting data: die blijft al jaren laag. Toch stuurt 54% van de organisaties op aanwezigheid op kantoor door hier bijvoorbeeld afspraken over te maken binnen de teams. Opvallend gegeven is dat met name overheidsorganisaties aangeven dat zij niet verwachten meer in te gaan zetten op fysieke aanwezigheid.
We vergeten de medewerker
Efficiënt is lang niet altijd effectief. Minder vierkante meters betekent lang niet altijd dat de medewerker beter wordt gefaciliteerd. De digitale werkomgeving heeft geen waarde als medewerkers er niet mee kunnen werken omdat ze de capaciteiten daar niet voor hebben. Organisaties die de medewerker centraal stellen, maken fundamenteel andere keuzes. Zoals Booking.com die grootschalig onderzoek deed naar verschillen tussen medewerkers en wat zij nodig hebben in de werkomgeving, of Team Rockstars IT die medewerkers prominent op één zet en samenbrengt in communities binnen de werkomgeving. Met deze mindset winnen zij de strijd om de medewerker.
Tot slot: omgaan met wat schuurt
De Nederlandse werkomgeving vraagt om richting in een doolhof van ontwikkelingen. Niet alles wat kan, hoeft. Niet alles wat efficiënt is, werkt. Organisaties die dat begrijpen, daarin flexibel bewegen, keuzes durven maken en in verbinding blijven met hun mensen, bouwen aan een toekomstbestendige werkomgeving.
Download hier het hele rapport: Download BNW Index - 3e editie | Smart WorkPlace
Over YNNO
YNNO (spreek uit: you know) is het adviesbureau in nieuwe manieren van werken. YNNO helpt organisaties en medewerkers om hun wereld van werk beter te maken door hen te adviseren op het gebied van nieuwe IT-technologie, huisvesting en het begeleiden van medewerkers bij verandertrajecten. In de afgelopen twee decennia heeft YNNO o.a. ministeries, gemeenten, waterschappen, energiebedrijven, verzekeraars en financiële instellingen begeleidt in het verbeteren van hun werkomgeving.
Over Smart WorkPlace
Smart WorkPlace zet als kennisplatform de stap naar de duurzame en gezonde werkomgeving. Een werkomgeving die voor het welzijn en het werkgeluk van de gebruikers van belang is. Het kennisplatform Smart WorkPlace brengt vanuit een integrale visie samen met haar partners kennis over innovaties, inzichten en onderzoeken. Deze kennis draagt bij aan het realiseren van een duurzame en gezonde werkomgeving.