Een kinder- en jeugdpsychiatrische afdeling van een regionaal ziekenhuis in West-Vlaanderen leent verzwaringsdekens uit aan jonge patiënten die moeite hebben met inslapen. Voor de inrichting van de uitleendienst werkte de afdeling samen met Novaline. Kinderen kunnen een deken gedurende ongeveer twee weken thuis uitproberen voordat wordt besloten of een eigen exemplaar wordt aangeschaft.
Afbeeldingsbron: Novaline
De naam van het ziekenhuis wordt op verzoek van de instelling niet bekendgemaakt. De afdeling koos voor uitlenen omdat de aanschaf van een verzwaringsdeken voor gezinnen een financiële drempel kan vormen. Door verzwaringsdekens bij kinderen eerst thuis te laten uitproberen, kunnen gezinnen zelf ervaren of het gebruik voor hun kind passend is voordat zij besluiten een eigen exemplaar aan te schaffen.
Voor de uitleendienst werden vier dekens aangeschaft in twee verschillende gewichten, van 3,2 en 4,5 kilo. Daarbij werden losse, wasbare hoezen gebruikt, zodat deze tussen verschillende gebruikers kunnen worden gereinigd. Novaline adviseerde de afdeling over de gewichten, materialen en het praktische hergebruik van de dekens binnen de zorgomgeving.
Volgens het behandelteam worden de dekens vooral gebruikt door kinderen van ongeveer zeven tot twaalf jaar. In het praktijkverslag meldt de afdeling dat kinderen het gebruik vaak als positief ervaren en er vlotter mee inslapen. Bij een deel van de kinderen kon volgens het behandelteam daardoor worden afgezien van slaapmedicatie. Het praktijkverslag vermeldt geen aantallen of controlegroep waarmee deze ervaringen kunnen worden vergeleken.
Wetenschappelijk onderzoek bij volwassenen laat zien dat verzwaringsdekens onder bepaalde groepen met slapeloosheid effect kunnen hebben. Zweedse onderzoekers publiceerden in 2020 een gerandomiseerde studie onder 120 volwassenen met klinische slapeloosheid en daarnaast een depressieve stoornis, bipolaire stoornis, gegeneraliseerde angststoornis of ADHD.
De deelnemers gebruikten gedurende vier weken een verzwaarde kettingdeken van 6 of 8 kilo of een lichte controledeken van ongeveer 1,5 kilo. De ernst van de slapeloosheid werd gemeten met de Insomnia Severity Index.
Na vier weken voldeed 59,4 procent van de deelnemers met een verzwaringsdeken aan de vooraf vastgestelde definitie van respons, tegenover 5,4 procent in de controlegroep. Van remissie was sprake bij respectievelijk 42,2 en 3,6 procent van de deelnemers. De onderzoekers vonden daarnaast een afname van vermoeidheid en symptomen van depressie en angst in de groep met verzwaringsdekens.
Bij objectieve metingen vonden de onderzoekers voor de gehele groep geen significant effect op de totale slaapduur of de hoeveelheid tijd dat deelnemers na het inslapen wakker lagen. Wel rapporteerden deelnemers met een verzwaringsdeken een betere slaapcontinuïteit. Tijdens de gecontroleerde onderzoeksperiode stopte één deelnemer vanwege gevoelens van angst bij het gebruik van de deken.
De Zweedse studie werd uitgevoerd bij volwassenen en onderzocht geen kinderen. De resultaten kunnen daarom niet rechtstreeks worden gebruikt als bewijs voor de werkzaamheid van verzwaringsdekens bij de jonge patiënten uit de West-Vlaamse praktijkcasus.
Bronnen:
A randomized controlled study of weighted chain blankets for insomnia in psychiatric disorders