Werkplaatsen waarin veel elektrische machines draaien, krijgen de komende jaren te maken met aangescherpte energieregels. De overheid werkt aan een actualisatie van de energiebesparingsplicht, die naar verwachting op 1 juli 2027 in werking treedt. Daarmee neemt de druk op bedrijven toe om onnodig stroomverbruik terug te dringen, ook bij apparatuur als compressoren, afzuiginstallaties en acculaders.
De energiebesparingsplicht verplicht bedrijven die jaarlijks meer dan 50.000 kilowattuur elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas verbruiken om energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen de wettelijke terugverdientijd terugverdienen. In de vernieuwde regels wordt die termijn verlengd van vijf naar zeven jaar, waardoor meer investeringen onder de verplichting komen te vallen. Een eerder voorgenomen verhoging van de verbruiksgrens naar 100.000 kilowattuur gaat niet door; de bestaande ondergrenzen blijven gehandhaafd.
Bedrijven die onder de plicht vallen, rapporteren via het eLoket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) welke maatregelen zij hebben uitgevoerd. De eerstvolgende rapportageronde staat gepland voor 2027.
Perslucht als grote verbruiker
In een goed uitgeruste werkplaats staan doorgaans meerdere machines opgesteld, zoals een compressor, lasapparaat, kolomboormachine, slijpmachine en afzuiginstallatie. Gezamenlijk kunnen deze een aanzienlijk deel van het energieverbruik voor hun rekening nemen.
Perslucht springt daarbij in het oog. De opwekking ervan behoort tot de meer energie-intensieve processen in een werkplaats. Volgens het Amerikaanse Department of Energy kunnen lekkages, een onnodig hoge druk en achterstallig onderhoud het verbruik van een persluchtsysteem verder opdrijven. Een compressor waarvan de luchtopbrengst en werkdruk aansluiten op het aangesloten gereedschap, beperkt dat verlies; een grote tank betekent op zichzelf nog geen efficiënter apparaat.
Het aanbod is breed. Zo lopen de compressoren van Kippers Rijssen uiteen van compacte en olievrije modellen tot grotere uitvoeringen voor intensiever werkplaatsgebruik. Naast motorvermogen en tankinhoud gelden de luchtopbrengst, geluidsproductie en onderhoudsbehoefte als belangrijke factoren bij de keuze.
Onderhoud en meten
Naast de keuze voor passende apparatuur speelt onderhoud een rol in het energieverbruik. Versleten onderdelen, vervuilde filters en onvoldoende smering laten machines zwaarder draaien, wat het verbruik verhoogt en de levensduur kan verkorten. Bij persluchtsystemen leidt achterstallig onderhoud bovendien tot een lagere compressie-efficiëntie en extra lekkage.
Inzicht in het werkelijke verbruik vormt een basis voor gerichte besparing. Met tussenmeters of slimme energiemeters kan het verbruik van afzonderlijke machines of werkzones worden gevolgd, ook buiten werktijd. Zo wordt zichtbaar welke installaties onnodig ingeschakeld blijven. De grootste besparing ligt volgens deze aanpak niet altijd in een nieuwe machine, maar soms in het herstellen van lekkages, het aanpassen van instellingen of het voorkomen van onnodige draaiuren.