Nieuw rapport brengt situatie lhbtiqa+ dak- en thuisloze volwassenen in kaart
De opvang voor lhbtiqa+ dak- en thuisloze mensen is niet altijd veilig. Er zijn steeds meer signalen dat reguliere zorg en opvang tekortschieten voor lhbtiqa+ personen. Lhbtiqa+ personen krijgen te maken met pestgedrag, stigmatisering en onbegrip. Begeleiders erkennen de situatie en pleiten voor landelijke lhbtiqa+ gespecialiseerde opvang.
De veiligheid en herstel van lhbtiqa+ personen in de opvang staat onder druk. Dat blijkt uit het onderzoek Van uitsluiting naar uitzicht van kennisinstituut Movisie in opdracht van het ministerie VWS. Lhbtiqa+ personen ervaren veel stigma, discriminatie en gebrek aan acceptatie. Het gevolg hiervan is dat lhbtiqa+ personen de opvang vermijden.
Racisme, homohaat en transfobie
Lhbtiqa+ personen voelen daarnaast weinig aansluiting met andere bewoners in de opvang. Lhbtiqa+ personen komen in de opvang terecht vanwege gezins- of multiproblematiek, bijvoorbeeld door hun coming-out in een niet-accepterende omgeving. In de opvang worden zij geconfronteerd met verslaving en criminaliteit. Jongvolwassenen geven aan dat dit hun gevoel van veiligheid en herstel onder druk zet. ‘Racisme, homohaat en transfobie: het is zo groot daar, zo intens. De homogeintjes gaan als een malle door de kamer heen. Dat geeft meteen een heel onveilig gevoel’, geeft één van de respondenten aan.
Spanningsveld
Begeleiders herkennen de problematiek en zeggen dat er een spanningsveld is tussen expliciet aandacht voor lhbtiqa+ cliënten en tegelijkertijd niet in hokjes willen denken. Volgens de zorgprofessionals heeft iedereen recht op opvang, maar hebben sommige mensen extra bescherming nodig.
Regionale verschillen
Een belangrijk aandachtspunt is de regionale verschillen. In de vier grootste Nederlandse steden, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, is meer kennis aanwezig, terwijl in kleinere gemeente expertise vaak bij één persoon ligt. Dit maakt volgens het onderzoek de organisaties kwetsbaar.
Structurele verbetering nodig
Het onderzoek laat zien dat structurele verbetering nodig is. Zo pleiten zorgprofessionals voor een landelijke dekking van lhbtiqa+ gespecialiseerde opvang, investering in vroegsignalering door gemeenten en voor cultuur- en lhbtiqa+ sensitief trainingsaanbod. Voor opvanglocaties ligt er volgens het onderzoek een taak om inclusie zichtbaarder te maken, veiligheid actief te borgen en zorgvuldig te kijken naar plaatsing van met name trans- en non-binaire personen, vooral bij gedeelde kamers.
Onzichtbare, maar grote groep
Hoeveel lhbtiqa+ volwassenen dak- of thuisloos er precies zijn, is moeilijk vast te stellen. Seksuele oriëntatie en genderidentiteit worden namelijk niet geregistreerd binnen de opvang. Op basis van schattingen gaat het echter om 9 tot 30 procent van de totale dakloze populatie. Dat komt neer op ongeveer 3.000 tot 10.000 lhbtiqa+ volwassenen in Nederland. Ondanks deze aantallen is er tot nu toe weinig onderzoek gedaan naar volwassenen; de aandacht lag vooral bij jongeren.
Voor meer informatie kun je het rapport Van uitsluiting naar uitzicht: wat is er nodig voor lhbtiqa+ dak- en thuisloze personen in Nederland? hier downloaden.