'Thuis oud worden kan alleen door samenwerking'

14 DEC 2021 11:06 | ANP Expert Support

Dit is een expertquote van Anneke Augustinus, Vilans, in het kader van ANP Expert Support. U kunt dit bericht, of delen hiervan gebruiken op uw kanalen. Aanleiding: RVS: Maak in beleid meer speelruimte voor praktische kennis - Zorgvisie

In een recent essay zet de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) vraagtekens bij de aanname dat zo lang mogelijk thuis blijven wonen een waardig bestaan ten goede komt. Dat is een interessante discussie, maar het feit is dat het aantal mensen dat thuis oud wordt steeds groter wordt als logisch gevolg van de vergrijzing. Dus hebben steeds meer ouderen straks meer zorg nodig. Maar dat ze die zorg ook krijgen, is minder vanzelfsprekend. In ieder geval niet als we zorg blijven verlenen op de manier waarop we het nu doen. Daar hebben we gewoonweg niet genoeg zorgprofessionals voor.

De krapte op de arbeidsmarkt is al groot. De verwachting is dat straks evenveel zorgmedewerkers als nu voor méér ouderen moeten zorgen. Dat kan alleen als we de zorg anders gaan organiseren en meer gebruik gaan maken van het netwerk om ouderen heen. Domeinoverstijgend samenwerken is zo’n andere manier van organiseren.

Domeinoverstijgende samenwerking

Op drie plekken in Nederland – Dongen, Ede en Hollandscheveld – namen het zorgkantoor, de zorgverzekeraar, de gemeente en een zorgaanbieder de proef op de som. Samen experimenteerden ze met domeinoverstijgende samenwerking. De resultaten zijn veelbelovend. Kwetsbare ouderen, naasten en medewerkers zijn positief over de werkwijze. Ouderen en naasten voelen zich beter ondersteund. Medewerkers hebben het gevoel dat ze echt kunnen doen wat nodig is.

Dankzij domeinoverstijgende samenwerking is langer leven in de eigen vertrouwde omgeving geen wens meer, maar de realiteit. De werkwijze leidt bovendien tot doelmatigere zorg en kan een opname in het verpleeghuis gemiddeld acht maanden uitstellen. Domeinoverstijgend samenwerken vraagt om goede financiële afspraken. Vaak levert het ene domein de inspanningen en vallen de opbrengsten in een ander domein. Daar is een compensatiemechanisme voor nodig en die wetgeving is nog in ontwikkeling.

Het belang van de 'arrangeur'

De experimenten verschilden in aanpak en uitkomst, maar drie basiselementen kwamen overal terug: het belang van de ‘arrangeur’, stevige samenwerking en goede financiële afspraken. De arrangeur is de zorgmedewerker die de zorg en ondersteuning over domeinen heen kan – en mag! – regelen, samen met de kwetsbare oudere en de naasten. Deze arrangeur moet ‘doorzettingsmacht’ hebben en daarvoor is stevige samenwerking nodig. Want als het zorgkantoor, de zorgverzekeraar, de gemeente en de aanbieder elkaar niet vertrouwen, kan de arrangeur zich niet vrij bewegen tussen de verschillende domeinen. Uit die domeinen haalt de arrangeur de zorg en ondersteuning die een oudere nodig heeft. De bekostiging regelen de samenwerkingspartners achteraf. Daarover moeten ze van tevoren wel goede financiële spelregels maken.

Anneke Augustinus is directeur programmamanagement bij Vilans.

Meer binnen de rubriek Ouderenzorg