Samenwerking brengt woningbouw vooruit, maar tempo moet omhoog

• Provincie Utrecht

Het aantal extra woningen in de provincie Utrecht neemt gestaag toe, maar blijft achter bij de groeiende vraag. Gelukkig lukt het om een deel van de bouwprojecten die dreigen vast te lopen toch vlot te trekken. Dat blijkt uit de nieuwste voortgangsrapportage van de Utrechtse woondeals en het Programma Versnelling Woningbouw (2025–2028).

In de afgelopen vier jaar zijn, tot eind 2025, ruim 29.000 woningen gerealiseerd. Daarmee is ongeveer een derde behaald van de met het Rijk en gemeenten afgesproken 87.500 woningen die tot en met 2030 zouden worden toegevoegd. Om de oorspronkelijke ambitie te halen, is een hoger bouwtempo nodig: van de huidige 7.000 naar bijna 12.000 woningen per jaar.

Inzetten op versnelling

In een tijd waarin knelpunten zoals stikstof, een overbelast elektriciteitsnet en personeelstekorten de bouw vertragen, zet de provincie Utrecht samen met gemeenten, woningcorporaties, ontwikkelaars en het Rijk stevig in om met elkaar toch tot versnelling te komen. Die gezamenlijke aanpak werpt zijn vruchten af: vertraging van projecten kan daarmee worden voorkomen en plannen hebben meer kans om te worden gerealiseerd.

Gedeputeerde Volkshuisvesting Rob van Muilekom: “Het bouwtempo staat al onder druk en door alle ontwikkelingen worden de uitdagingen alleen maar groter. Tegelijkertijd zie ik hoe we met onze gemeenten en bouwpartners alles op alles zetten om projecten door te laten gaan. Door samen op te trekkende ondersteuning te bieden proberen we de voortgang erin te houden.”

Samenwerking nodig voor woningbouw

De provincie werkt intensief samen met gemeenten en andere partners via zogenoemde versnellingstafels, regiobijeenkomsten en direct overleg over bouwprojecten. Zo maken we scherp waar knelpunten liggen en wat nodig is om projecten verder te helpen. Deze samenwerking heeft onder andere geleid tot concrete afspraken met het Rijk om grote woningbouwprojecten met knelpunten verder te krijgen. Daarnaast droeg de provincie Utrecht financieel bij aan projecten die anders niet van de grond zouden komen. Zo zijn acht projecten met in totaal ruim 2.100 woningen versneld door een bijdrage. Ook maakten vijftien gemeenten gebruik van provinciale subsidies om extra capaciteit in te zetten.

Meer tempo én meer betaalbare woningen nodig

Naast het woningbouwtempo blijft ook de betaalbaarheid een belangrijk aandachtspunt. Het doel is dat nieuwbouwplannen voor twee derde bestaan uit betaalbare huur- en koopwoningen, waarvan 30% sociale huur is. In de tot-nu-toe bekende plannen ligt het percentage betaalbare woningen rond de 55%; nieuwe plannen moeten naar een hoger percentage. De provincie blijft zich daarom inzetten voor voldoende én betaalbare woonruimte. Onder meer door bestaande gebouwen beter te benutten, de doorstroming op de woningmarkt te stimuleren en te versnellen door nieuwe werkwijzen toe te passen, zoals parallel plannen van procedures. Daarnaast werkt de provincie aan het verbeteren van de randvoorwaarden voor woningbouw, zoals de aanpak van het overbelaste elektriciteitsnet en de stikstofproblematiek, een adequate ontsluiting van verkeer en het aanbieden van menskracht en expertise. Stap voor stap werken we zo aan meer betaalbare, passende en toekomstbestendige woningen in de provincie Utrecht.

Blijven bouwen aan oplossingen

De conclusie is duidelijk: de inzet van de provincie helpt om projecten in beweging te krijgen en leidt tot versnelling van de woningbouw, maar de opgave is groot en we kunnen het woningtekort niet alleen oplossen. Om de knelpunten aan te pakken, is hulp van het rijk cruciaal. Daar blijven we vanuit de provincie dan ook aandacht voor vragen.