Bij de jaarlijkse wijzigingsronde beleidsregels natuur en landschap zijn de regels voor tegemoetkomingen bij wolvenschade aangescherpt. Deze wijzigingen zijn relevant voor houders van landbouwhuisdieren. Vanaf 18 april 2027 geldt in een aangewezen gebied de verplichting om wolfwerende rasters te plaatsen om in aanmerking te komen voor tegemoetkoming bij schade door wolven. Om dierhouders de gelegenheid te geven hun dieren te beschermen, is meer subsidie beschikbaar gesteld om voor deze ingangsdatum wolfwerende rasters te plaatsen.
In de gewijzigde beleidsregels hebben Gedeputeerde Staten (GS) op 13 oktober jongstleden een maatregelengebied aangewezen. De regel om dieren te beschermen om in aanmerking te komen voor tegemoetkoming bij schade is niet nieuw. Deze verplichting staat sinds vorig jaar in de Beleidsregels natuur en landschap 2026. Met het aanwijzen van het maatregelengebied is de regel nu officieel. Om zoveel mogelijk dierhouders in staat te stellen om een wolfwerend raster te plaatsen hebben GS eind september reeds het subsidieplafond verhoogd en het ‘subsidiegebied wolf’ uitgebreid.
Verhoging subsidieplafond
Het subsidiebudget voor wolfwerende rasters is voor 2026 verhoogd van 100.000 naar 300.000 euro. Voor 2027 is in totaal 200.000 euro subsidie beschikbaar. De verhoging maakt het mogelijk om meer aanvragen in behandeling te nemen binnen het vernieuwde subsidiegebied. Om uit te zoeken welk type raster of maatregel het meest effectief is, heeft de provincie Utrecht een wolvenconsulent die dierhouders kan adviseren. In bijzondere gevallen kan het ook gaan om andere maatregelen zoals kuddebewakingshonden en nachtkralen: omheining voor de nacht. Dierhouders buiten het subsidiegebied kunnen ook terecht bij de wolvenconsulent voor advies, hier zijn geen kosten aan verbonden.
Veenendaal toegevoegd aan subsidiegebied
Dierhouders kunnen subsidie aanvragen voor wolfwerende rasters wanneer zij dieren houden in het leefgebied van de wolf of waar meerdere aanvallen op vee zijn vastgesteld, het aangewezen subsidiegebied. Gedeputeerde faunabeleid en wolf Has Bakker: ”Dat gebied bestrijkt een groot deel van het oosten van Utrecht. We ondersteunen aanvragen in dit gebied omdat we weten dat de wolven daar leven. Maatregelen in dit deel van Utrecht hebben het meeste effect en voorkomen veel schade en leed.”
Uitbreiding van het subsidiegebied is altijd mogelijk. Wanneer binnen zes maanden drie bevestigde wolvenaanvallen plaatsvinden, wordt een gemeente toegevoegd aan het subsidiegebied. Zo is gemeente Veenendaal nu toegevoegd op basis van drie bevestigde wolvenaanvallen in de herfst en winter van 2025. De gemeente Veenendaal ligt ingeklemd tussen twee wolventerritoria: de Utrechtse Heuvelrug en Zuidwest Veluwe.
Het subsidiegebied.
Vaststelling maatregelengebied wolf
Het vastgestelde ‘maatregelengebied wolf’ is gelijk aan het oude ‘subsidiegebied wolf’, dus nog zonder gemeente Veenendaal. Omdat gemeente Veenendaal pas recent is toegevoegd aan het subsidiegebied valt deze gemeente nu nog niet onder het maatregelengebied. Gemeente Veenendaal kan na een gewenningsperiode van een jaar bij een volgende wijziging van de beleidsregels worden opgenomen in het maatregelengebied. Buiten het maatregelengebied wordt na april 2027 nog wel tegemoetkoming verstrekt als wolfwerende rasters ontbreken.
Het maatregelengebied per 18 april 2027.
IPO Wolvenplan
Het aanwijzen van een ‘maatregelengebied wolf’ is een afspraak die is aangekondigd in het IPO Wolvenplan 2025. Daarin staat dat preventie een voorwaarde wordt voor een tegemoetkoming. Deze afspraak heeft in september 2026 bovendien steun gekregen van een meerderheid in de Tweede kamer die heeft ingestemd met de motie dat dierhouders in de toekomst minder of zelfs geen vergoeding meer krijgen bij een wolvenaanval als blijkt dat ze niet genoeg hebben gedaan om hun dieren te beschermen.
Volgens de wet zijn dierhouders als eerste verantwoordelijk voor het beschermen van hun dieren tegen schade door in het wild levende dieren. De nieuwe beleidsregels sluiten hierbij aan. Bovenal moet het instellen van het maatregelengebied leiden tot minder wolvenaanvallen op vee. Uit cijfers van BIJ12 is gebleken dat bij 99% van alle getaxeerde wolvenaanvallen op gehouden dieren in de provincie Utrecht geen of onvoldoende wolfwerende maatregelen waren getroffen.
Conflictarm samenleven
Het beleid van de provincie Utrecht is gericht op conflictarm samenleven met de wolf. Inmiddels is duidelijk welke maatregelen effect hebben en wat dierhouders kunnen doen. Gedeputeerde Bakker: “Tijdens voorlichtingsbijeenkomsten, via folders en bij meldingen van schade heeft de provincie dierhouders onder meer geïnformeerd over de beschikbare subsidies en tegemoetkomingen. De overgangsfase loopt nu ten einde.”
Houders van landbouwhuisdieren in het maatregelengebied, dat op 18 april 2027 ingaat, hebben sinds de vestiging van de wolf in Utrecht drie jaar de tijd gehad om met behulp van beschikbare subsidieregelingen hun landbouwhuisdieren te beschermen.
De aanpassingen van de beleidsregels worden rond 20 oktober gepubliceerd in het Provinciaal Blad.