Nederland en Europa staan voor fundamentele keuzes. Hoe houden we de zorg toegankelijk terwijl de bevolking vergrijst? Hoe lossen we netcongestie op zodat woningbouw en economische ontwikkeling door kunnen gaan? Hoe blijven we concurrerend in de mondiale strijd om technologie, talent en innovatie? De Metropoolregio Utrecht en Economic Board Utrecht presenteren met de Ruimtelijk-Economische Investeringsagenda (REIA) een concreet antwoord op die vragen.
De agenda werd op woensdag 23 september 2026 aangeboden aan de Tweede Kamer tijdens de Utrechtdag in Nieuwspoort Den Haag. Dat gebeurde door de Utrechtse commissaris van de Koning Hans Oosters. De agenda bundelt de krachten van bedrijven, kennisinstellingen en overheden rond één ambitie: Utrecht, Heart of Health. Met de REIA geven de Metropoolregio Utrecht en Economic Board Utrecht concreet invulling aan de oproep uit het rapport-Wennink om sterker te investeren in strategische technologieën, innovatie-ecosystemen en de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn.
Gezondheid als motor van innovatie en economische groei
De metropoolregio Utrecht behoort al jaren tot de economische top van Europa, levert circa 12 procent van het Nederlandse bruto binnenlands product en huisvest het grootste science park van Nederland. Rond de ecosystemen Life Sciences & Health, Earth Valley en New Digital Society werken vele bedrijven, onderzoekers en ondernemers aan innovaties die nationaal en internationaal het verschil maken. Als economisch hart van Nederland en centraal knooppunt van weg, spoor en kennisnetwerken levert de regio een bovengemiddelde bijdrage aan de Nederlandse economie.
Dat gebeurt niet alleen in onderzoeksprogramma's, maar ook in concrete toepassingen. Zo werkt het internationale biotechbedrijf Genmab vanuit Utrecht aan de ontwikkeling van innovatieve antilichaamtherapieën, met een sterke focus op de behandeling van kanker. Het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie en het UMC Utrecht behoren tot de internationale voorhoede van medische innovatie. MedTech-bedrijven zoals Vitestro ontwikkelen technologie die de druk op zorgprofessionals kan verminderen. En bedrijven als High Voltage Engineering Europe bouwen vanuit Amersfoort aan technologie voor het verwijderen van PFAS uit water, een vraagstuk dat wereldwijd steeds urgenter wordt.
Koploper in slimme energieoplossingen
Ook op het gebied van energie ontwikkelt de regio oplossingen die direct bijdragen aan maatschappelijke opgaven, zoals netcongestie. Utrecht geldt als Europese koploper in bidirectioneel laden. Dankzij innovaties van bedrijven als We Drive Solar worden elektrische auto's ingezet als slimme energiebuffers en laat de regio zien hoe technologie kan bijdragen aan een flexibeler en toekomstbestendig energiesysteem. Daarnaast werken tientallen bedrijven en kennisinstellingen aan slimme energiemanagementsystemen die ruimte kunnen creëren voor nieuwe woningen, bedrijvigheid en verduurzaming.
Sterke private investeringen als fundament
Private partijen investeren zelf al fors in de metropoolregio. Jaarlijks wordt circa €350 miljoen geïnvesteerd in Life Sciences & Health, circa €100 miljoen in Earth Valley en circa €150 miljoen in New Digital Society. Volgens de regio laat dat zien dat het fundament aanwezig is en dat er geen sprake is van investeren in beloftes, maar van het versnellen van ontwikkelingen die al plaatsvinden.
Oproep aan het Rijk
"Dat maakt de metropoolregio Utrecht een logische plek om gericht te investeren”, zegt commissaris van de Koning Hans Oosters. “We vragen het Rijk om mee te investeren in het opschalen van innovatie die al aanwezig is. Zie het als een hefboom. Zo kunnen nieuwe technologieën sneller worden doorontwikkeld, opgeschaald en omgezet in economische en maatschappelijke waarde. Een investering in Utrecht is daarmee veel meer dan het investeren in een regio: het is een cruciale bijdrage aan de productiviteit, strategische autonomie en het toekomstige verdienvermogen van Nederland en Europa.”
Bereikbaarheid, woningen en energie als randvoorwaarden
De regio benadrukt daarbij dat economische groei niet los kan worden gezien van ruimtelijke investeringen. Om innovaties op te schalen en bedrijven in Nederland te laten doorgroeien zijn goede bereikbaarheid, voldoende woningen, energie-infrastructuur en ruimte voor innovatie essentieel. Zonder deze randvoorwaarden dreigt het risico dat bedrijven, talent en investeringen zich elders vestigen.
De regio groeit richting 2040 met naar verwachting 165.000 woningen en ruim 110.000 arbeidsplaatsen. Zonder investeringen in onder meer het Utrecht Science Park, de verbinding tussen Utrecht en Amersfoort, station Amersfoort Centraal en nieuwe woningbouwlocaties kan de economische ontwikkeling vastlopen.