De vaccinatiegraad onder baby’s en kleuters in Nederland is opnieuw licht gedaald ten opzichte van vorig jaar. Ook in Flevoland zet deze daling door. Dit blijkt uit het recent gepubliceerde RIVM-rapport Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma – verslagjaar 2026. De volledige deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) op de leeftijd van 2 jaar ligt in Flevoland op 79,6%, tegenover een landelijk gemiddelde van 84,5%. Daarmee behoort Flevoland tot de regio’s met de laagste vaccinatiegraad voor deze leeftijdsgroep.
HPV-vaccinatie
De vaccinatiegraad bij zuigelingen, kleuters en schoolkinderen is iets lager dan vorig jaar, terwijl de vaccinatiegraad bij tieners juist iets is gestegen. De HPV-vaccinatiegraad is zowel bij jongens als bij meiden iets toegenomen; zij krijgen deze vaccinatie rond hun tiende jaar. Landelijk is 59,4% van de meisjes en 55,6% van de jongens volledig gevaccineerd tegen HPV. In Flevoland ligt dit percentage op 49,0% voor meisjes en 44,2% voor de jongens.
Vaccinaties voor aanstaande moeders
Het aandeel maternale vaccinaties (voor zwangeren) ligt in Flevoland eveneens onder het landelijk gemiddelde. Voor de kinkhoestvaccinatie (DKT) is de geschatte deelname 61%, tegenover 65% landelijk. Voor de griepvaccinatie is de geschatte deelname 16% (inclusief anonieme vaccinaties), terwijl het landelijk gemiddelde 22% bedraagt.
Prik tegen RS-virus
Vanaf september 2025 kunnen baby’s een prik krijgen tegen het RS-virus dat ernstige infecties aan de luchtwegen kan veroorzaken. De invoering liet direct een positief effect zien: afgelopen herfst en winter lagen er fors minder baby’s op de kinder-IC’s. Toch blijft de deelname aan de RS-virusprik achter vergeleken met de andere RVP-vaccinaties voor baby’s. Landelijk heeft ongeveer driekwart van de baby’s de prik gekregen. In Flevoland lag dit percentage op 70%.
Hoge vaccinatiegraad belangrijk
Simone Kukenheim, directeur Publieke Gezondheid: “De cijfers laten zien dat Flevoland op meerdere onderdelen achterblijft bij het landelijk gemiddelde. Daar maken we ons zorgen over want een hoge vaccinatiegraad is essentieel om mensen tegen ernstige infectieziekten te blijven beschermen. Bij een dalende vaccinatiegraad komen uitbraken vaker voor. We blijven daarom investeren in toegankelijke vaccinatievoorzieningen en in goede informatie voor ouders, jongeren en aanstaande moeders. Het helpt als we dicht bij gezinnen komen en samen met andere zorgprofessionals vragen van mensen op een laagdrempelige manier kunnen beantwoorden. Daarom zijn we blij dat we in Almere kunnen starten met de aanpak wijkgericht vaccineren.”
Wijkgerichte aanpak voor Almere
Almere behoort al langere tijd tot de gemeenten met de laagste vaccinatiegraad van Nederland. “De vaccinatiegraad in Almere is zorgelijk”, benadrukt Marit Vollebregt, manager 0-18 jaar JGZ Almere. “In meerdere wijken ligt de volledige deelname aan het RVP bij 2‑jarigen slechts tussen de 70 en 80 procent. Dat betekent dat veel kinderen nu onvoldoende beschermd zijn.”
Vanwege deze lage vaccinatiegraad heeft het ministerie van VWS Almere aangewezen als gemeente waar vanaf 2027 wijkgericht gevaccineerd gaat worden. Deze aanpak wordt al toegepast in andere gemeenten, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag. Vollebregt: “Door wijkgericht te vaccineren komen we dichterbij gezinnen. Zo kunnen we beter aansluiten bij hun vragen en zorgen, drempels verlagen en samen werken aan een veilige en gezonde start voor alle kinderen in Almere.”
In het najaar van 2026 start GGD Flevoland, waar JGZ Almere onderdeel van is, met de voorbereidingen voor de wijkgerichte aanpak.
Aanpak overige gemeenten Flevoland
Ook in de gemeenten Dronten, Lelystad, Noordoostpolder en Urk zet GGD Flevoland zich actief in om de vaccinatiegraad te verhogen. Dit wordt gedaan door aan te sluiten bij lokale initiatieven en door de inzet op persoonlijke en face-to-face vaccinatieconsulten te versterken. Daarnaast worden (inhaal)vaccinaties zo laagdrempelig mogelijk aangeboden en wordt rekening gehouden met thema’s zoals vaccinatieangst. Ook jongeren worden actief betrokken, zodat ze worden ondersteund bij het maken van een eigen, weloverwogen keuze.