Op 6 juli is het Wereld Zoönosedag. Aandacht en voorlichting over zoönosen, ziekten die kunnen overgaan van dier op mens en vice versa, zoals vogelgriep en ook corona, is hard nodig. Zoönosen ontstaan waar mens, dier en leefomgeving elkaar raken en dat is in Nederland vrijwel overal.
Risico's bij de bouwopgave
Een voorbeeld waar zoönose een onmisbare factor moet zijn is de bouwopgave. Nederland wil snel bouwen en wijken tegelijkertijd aanpassen aan het warmere klimaat met afwisselend droogte en hevige regenval. Dat vraagt om meer groen en wateropvang.
Meer groen en wateropvang vragen echter ook om aandacht voor het risico op zoönose. Anders veroorzaken goedbedoelde oplossingen nieuwe risico’s. Zoals het RIVM adviseerde: benader internationale gezondheidsdreigingen in samenhang.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij een wadi, een wateropvang voor piekbuien. Stilstaand water vormt een broedplaats voor muggen, wat de kans op ziekteverspreiding vergroot. Dat vraagt om slimmere ontwerpen.
Kennis over de eigen leefomgeving noodzakelijk
Uitbraken van ziektes voorkomen, vraagt om zoönosegeletterdheid: het besef dat ziekten tussen dier en mens overdraagbaar zijn. Expert worden is niet nodig, maar het is wel belangrijk dat mensen weten wat ze zelf kunnen doen. Bijvoorbeeld geen stilstaand water laten staan in de tuin of op het balkon en handen wassen na contact met dieren.
Daarbij kan het helpen als ook medici actief stappen zetten op dit gebied. Bijvoorbeeld dat huisartsen bij onbegrepen klachten vaker vragen naar werk met dieren of recente reizen. Eén extra vraag kan het verschil maken om uitbraken voor te zijn.
