Sinds afgelopen week worden reizigers die van buiten Europa komen aan de grens digitaal geregistreerd. Dit vervangt het stempelen van paspoorten. Het nieuwe Europese Entry/Exit-systeem (EES) is het meest moderne ICT-grenssysteem ter wereld en heeft als doel om de Europese grenzen veiliger te maken en zo Europeanen te beschermen. Het EES registreert foto’s, vingerafdrukken en persoonlijke gegevens uit het paspoort van reizigers van buiten de EU op vliegvelden zoals Schiphol maar ook in havens en aan de buitengrenzen van de Schengenzone (een groot deel van de EU-landen plus Zwitserland, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein).
Het nieuwe grenssysteem wordt al sinds half oktober vorig jaar geleidelijk uitgerold en is tot nu toe een succes. Er zijn al 52 miljoen registraties geweest aan de grenzen – van arriverende en vertrekkende reizigers. Meer dan 27.000 keer is de toegang tot Europa ontzegd om verschillende redenen, zoals het ontbreken van een geldige reden voor bezoek, of verlopen of vervalste documenten. Meer dan 700 personen werden met behulp van het EES geïdentificeerd als een veiligheidsrisico voor Europa.
Registratie via het EES is nu overal verplicht en in het overgrote deel van de lidstaten zijn er geen noemenswaardige problemen. Volledige registratie duurt gemiddeld maar 70 seconden. In enkele lidstaten zijn technische problemen geconstateerd. Dit was niet onverwacht en hoort bij de invoering van zo’n groot nieuw systeem. De bevoegde instanties van deze landen pakken de problemen aan, daarbij geholpen door noodprocedures die volgens de regels van het EES zijn toegestaan.
De data verzameld door het EES zorgen ervoor dat identiteitsfraude makkelijker kan worden opgespoord. Onlangs bleek aan de grens van Roemenië dat dezelfde persoon twee verschillende identiteiten gebruikte met twee documenten die op andere namen waren afgegeven. Uit nader onderzoek bleek dat deze persoon al drie keer door verschillende lidstaten de toegang tot de Schengenzone was geweigerd. Zonder identificatie via het EES zou dit geval van identiteitsfraude waarschijnlijk onopgemerkt zijn gebleven.
Met het oog op de komende zomerperiode is er flexibiliteit in de regels van het EES gebouwd. Er zijn oplossingen voor handen waar lidstaten op terug kunnen vallen indien nodig. De landen moeten ervoor zorgen dat de grenzen goed functioneren door voldoende middelen en personeel in te zetten.