Gemeente komt volgens De Zwanenhof ondertekende afspraak niet na
Landgoed De Zwanenhof in Zenderen, waar sinds maart 2022 ruim honderdOekraïense ontheemden wordenopgevangen, heeft vandaagbij de rechtbank Overijssel een kort geding aangevraagd tegen de gemeente Borne.
Aanleiding is een geschil over de vergoeding voor de opvang. In juli 2025 ondertekenden de burgemeester van Borne en De Zwanenhof hierover een afspraak. Volgens De Zwanenhof komt de gemeente die afspraak sindsseptember 2025 niet meer volledigna: de gemeente berekende in 2024 zelf dat de opvang op De Zwanenhof € 55,46 per persoon per dag kostte, maar betaalt sinds september 2025 € 44 per persoon per dag.
De gemeente is op 4, 14 en 21 september 2026 schriftelijk verzocht de gemaakte afspraak alsnog na te komen.Volgens De Zwanenhof is daarop geen inhoudelijke reactiegekomen. Op 30 september, de laatste dag van de gestelde termijn, liet de gemeente uitsluitend weten een factuur niet eerder te willen betalen; over de afspraak zelf werd niets gezegd.
Ronald Helder, bestuurder van De Zwanenhof:
“Vierenhalf jaar lang hebben wij alles gedaan om ruim honderd mensen die voor een oorlog zijn gevlucht een veilige plek te bieden. Ik heb er alles aan gedaan om dit geschil buiten de rechtszaal te houden. Maar er ligt een afspraak met een handtekening van de burgemeester. Als een gemeentedie afspraak niet nakomt en ook niet uitlegt waarom, blijft uiteindelijk alleen de rechter over.”
De juridische strijd heeft volgens Helder geen gevolgen voor de Oekraïense bewoners van De Zwanenhof. “De mensen die hier wonen, merken hier niets van. Zij zijn hier veilig en dat blijven ze. Dat is de enige afspraak die ik met mezelf heb gemaakt.”
Gemeente hield miljoenenover aan opvang
Het conflict krijgt een extra dimensie door de financiële en bestuurlijke betekenis die de opvang voor de gemeente Borne heeft. Mede dankzij de opvangcapaciteit op De Zwanenhof is Borne vrijgesteld van verplichtingen uit de Spreidingswet. Uit gemeentelijke stukkenblijkt bovendien dat de gemeentein de jaren 2022 tot en met 2024 aanzienlijk meer geld van het Rijk ontving dan zij aan De Zwanenhof betaalde. Alleen al over 2022 werd een overschot van ruim 2,3 miljoen euro in een gemeentelijke reserve gestort, terwijl de opvanglocatie volgens de berekening van de gemeente zelf in die periode onder de kostprijs werkte.
Of de gemeente sinds 2025 werkelijkniet meer dan € 44 per persoonper dag van het Rijk ontvangt, zoals zij stelt, is niet te controleren: die cijfers heeft de gemeente niet openbaar gemaakt. Kosten boven het normbedrag kunnen gemeenten ondervoorwaarden bovendien bij het Rijk declareren. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten noemde het normbedrag van € 44 in november 2024 “een nagenoeg onmogelijke opgave” voor gemeenten.
In haar brief van 30 september 2026 noemt de gemeente De Zwanenhof “een leverancier” en waarschuwt zij voor “precedentwerking richting andere leveranciers”. Helder: “Wij zijn geen leverancier. Wij zijn al vierenhalf jaar het thuis van ruim honderd mensen en de reden dat Borne aan de Spreidingswet voldoet.Als de gemeente dat een leveranciersrelatie noemt,zegt dat meer over de gemeente dan over ons.”
Voor Helder raakt het conflict daarom aan een principiëlere vraag dan alleen de hoogte van een vergoeding: “Wat is een handtekening van een overheidnog waard als diezelfde overheidzich niet aan de gemaakte afspraak houdt?”
De Zwanenhof wordt in het kort geding bijgestaan door mr. A.P. Macro van Bailey Parker in Amsterdam. De rechtbank Overijssel bepaalt de datum waarop het kort gedingwordt behandeld.