Ook wij hebben tijdelijk een dieselaggregaat moeten inzetten; dat is ons echt een doorn in het oog. Het laat zien hoe groot het probleem van netcongestie is. Dit was bovendien voorspelbaar. Tussen 2017 en 2024 zag je de elektrificatie versnellen en de opwek uit zon en wind explosief groeien, terwijl de uitbreiding en vernieuwing van het net achterbleef. Netbeheerders hebben primair de verantwoordelijkheid om het net betrouwbaar te houden, maar het beleid en de vergunningverlening hebben de noodzakelijke uitbreiding en innovatie onvoldoende ondersteund. Dan zit je nu met de gebakken peren.
We proberen het probleem vooral op te lossen met ‘meer koper in de grond’, maar dat is niet genoeg. Het net is ontworpen op piekmomenten die maar een paar keer per jaar voorkomen. Dat is alsof je tien rijstroken aanlegt voor een file die zich incidenteel voordoet. We moeten veel slimmer omgaan met vraag en aanbod: sturen op marktprijzen, spreiden in de tijd en lokaal opwekken en opslaan.
Gelukkig zijn er alternatieven voor diesel die technisch én economisch haalbaar zijn. Batterijopslag in combinatie met zonnepanelen op eigen dak is voor veel bedrijven een reële optie. De kostprijs van batterijen is de afgelopen jaren sterk gedaald. Met een batterij kun je overdag opgewekte zonnestroom opslaan als je niet mag terugleveren, of ’s nachts goedkoop laden en die energie ’s ochtends gebruiken voor je productieproces. Dat vraagt maatwerk: elk bedrijf heeft een eigen verbruiksprofiel, dus je moet goed laten doorrekenen wat de optimale combinatie is van opwek, opslag en inkoop van stroom. Maar steeds meer aanbieders maken dat inzichtelijk en bieden ook leaseconstructies aan.
Diesel kost al snel 40 cent per kilowattuur en stoot veel CO₂ uit. Stroom uit zon of het net zit eerder rond de 10 cent. Door nu massaal op diesel over te schakelen, remmen we de CO₂-reductie en schaden we onze concurrentiepositie. Juist door lokaal op te wekken, slim op te slaan en bijvoorbeeld solar carports te ontwikkelen waarbij ook elektrische auto’s kunnen terugleveren, kunnen bedrijven hun afhankelijkheid van het overvolle net verkleinen. De technologie is er – nu moeten beleid en ondernemerschap daarop aansluiten.
Dat bedrijven nu naar dieselaggregaten grijpen is een stap terug in de tijd.