De politiek wil een eigen bijdrage in de wijkverpleging invoeren, terwijl de maatschappelijke weerstand razendsnel breed is geworden. Dat is begrijpelijk: je verhoogt de drempel precies bij zorg die bedoeld is om mensen veilig en zelfstandig thuis te laten wonen. Mijn oplossing is daarom helder: schrap deze eigen bijdrage en kies voor stabiele financiering die preventie en tijdige inzet van wijkverpleging juist beloont.
Wat er aan de hand is: wijkverpleging is voor veel ouderen en chronisch zieken de laatste buffer voordat problemen escaleren. Een eigen bijdrage klinkt als “een kleine prikkel”, maar werkt in de praktijk als een rem op het moment dat mensen al twijfelen of ze hulp “wel mogen vragen”. Het risico is zorgmijdend gedrag: uitstellen, afzeggen, of pas aan de bel trekken als de situatie onhoudbaar is. En dan ben je te laat.
Ik vind dit een onwenselijke, tegendraadse maatregel omdat hij het systeem op twee manieren beschadigt. Ten eerste inhoudelijk: gezondheidsschade door uitstel leidt vaker tot crisiszorg, ziekenhuisopnames of uiteindelijk een plek in het verpleeghuis. Dat is niet alleen menselijk zwaarder, maar ook aantoonbaar duurder dan passende zorg thuis. Ten tweede organisatorisch: je creëert onzekerheid in een keten die juist stabiliteit nodig heeft.
Voor zorginstellingen is de impact bovendien direct merkbaar. Als de vraag op korte termijn daalt, vallen inkomsten terug terwijl vaste kosten—met name personeel—niet meteen mee dalen. Je kunt teams niet “even uitzetten” zonder kwaliteit en continuïteit te verliezen. En dat wil je ook niet, want de beleidsinzet is juist: langer thuis. Als je vervolgens door een eigen bijdrage toch een verschuiving krijgt naar zwaardere intramurale zorg, ontstaat er een dubbele mismatch: je verzwakt de thuiszorgcapaciteit en vergroot de druk op verpleeghuizen, terwijl het personeel niet één-op-één meebeweegt.
Hoe moet het worden opgelost? Door niet te sturen op drempels, maar op effect: beloon preventie, vereenvoudig financiering en bescherm kwetsbare groepen tegen extra kosten. Wie moet dit doen? Het kabinet en de Tweede Kamer, samen met financiers en uitvoerders, door deze prikkel uit het pakket te halen en de wijkverpleging als strategische pijler te behandelen. Als dit niet gebeurt, betalen we de rekening later: meer gezondheidsschade, hogere totale zorgkosten en zorgorganisaties die hun personeels- en vastgoedstrategie noodgedwongen moeten herzien—precies de onrust die de zorg nu niet kan gebruiken.