Uit de Miljoenennota blijkt vandaag dat het kabinet er opnieuw niet in slaagt om de meest vermogende Nederlanders zwaarder te belasten. Zo groeit de ongelijkheid in onze samenleving. Onder zware druk van regeringspartij VVD en de keiharde lobby van de superrijken durft het kabinet niet om de grote vermogens aan te pakken. Ook staan er in de Miljoenennota te weinig nieuwe en effectieve klimaatmaatregelen om de Nederlandse klimaatdoelen te halen en onze afhankelijkheid van fossiele energie te verminderen. Het kabinet-Jetten besluit wel om onder druk van politieke oppositie en maatschappelijke organisaties jaarlijks minstens 367 miljoen euro extra te investeren in ontwikkelingssamenwerking (OS). Desondanks blijft het overgrote deel van de miljardenbezuinigingen van de vorige regering op ontwikkelingssamenwerking staan.
De politieke besluiteloosheid van het kabinet-Jetten om het belastingstelsel eerlijker te maken kost de samenleving inmiddels miljarden euro’s per jaar. Belasting op loon is fors hoger dan belastingen op vermogen. Deze besluiteloosheid zien we ook terug op klimaat. Zelfs na een zomer met recordhitte en droogte ontbreekt het de regering aan lef en gezond verstand om in de Miljoenennota voldoende plannen op te nemen om versneld van fossiele brandstoffen af te komen. Alleen dan kan Nederland aan de eigen en Europese klimaatdoelen voldoen. Het besluit van het kabinet om de eerdere bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking gedeeltelijk terug te draaien is een eerste goede stap. Nu is het zaak om de draconische bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking van het vorige kabinet ongedaan te maken.
Pepijn Gerrits, directeur Programma's Oxfam Novib: “Het is zeer teleurstellend dat het kabinet geen echte stappen zet om de ongelijkheid in Nederland en de klimaatcrisis aan te pakken. Het is stuitend dat de superrijken in Nederland nog steeds in de dode hoek van het kabinet zitten want het lukt ze maar niet om een eerlijke vermogensbelasting in te voeren. Met als resultaat dat de rest van de maatschappij hiervoor op draait. En na deze bloedhete zomer kan ik niet geloven dat dit kabinet nauwelijks nieuwe stevige klimaatmaatregelen aankondigt in zijn Miljoenennota vandaag. Positief is dat het kabinet het budget voor ontwikkelingssamenwerking weer volledig koppelt aan de economische groei van ons land. Maar net als bij Defensie moeten we snel toewerken naar de internationaal afgesproken norm van 0,7% van het Bruto Nationaal Inkomen voor ontwikkelingssamenwerking, in 2027 zitten we pas op 0,5%. Feit blijft dat het leeuwendeel van de eerdere miljardenbezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking blijft staan.”
Uit de Miljoenennota blijkt dat de komende drie jaar de koppeling wordt hersteld tussen het budget voor ontwikkelingssamenwerking en economische groei volgens OESO-afspraken. In 2027 komt dat neer op 367 miljoen euro. Dit bedrag loopt op tot 391 miljoen euro in 2029.
Bram Joanknecht, expert economische gelijkheid bij Oxfam: ‘Al 5 jaar lang probeert de overheid om een houdbaar en eerlijker belastingstelsel voor vermogen op te tuigen. Keer op keer blijven, onder druk van de keiharde lobby van de superrijken en een gewillig oor van de VVD, scherpe politieke keuzes uit. De rekening komt daardoor bij de samenleving terecht. Jaarlijks minstens €2,4 miljard minder belastinginkomsten door uitstel van de Box 3 belasting wat kan leiden tot een tekort van €23 miljard tot 2035 en bezuinigingen op sociale voorzieningen. Tegelijkertijd blijkt vandaag uit onafhankelijk onderzoek van Kieskompas dat er ruime steun is onder de Nederlandse bevolking voor hogere vermogensbelasting, ook de helft van VVD-kiezers is voor.
Hilde Stroot, klimaatexpert Oxfam Novib: ‘Ondanks weken van recordbrekende hitte in Europa en de catastrofale, klimaatgerelateerde overstromingen in Nepal kondigt het kabinet te weinig nieuwe en effectieve klimaatmaatregelen aan. Ruim 40.000 mensen gingen afgelopen zaterdag de straat op om meer klimaatactie te eisen van dit kabinet. Het recente rapport van het VN- klimaatprogramma stelt dat de wereld binnen enkele jaren de grens van 1,5 graad Celsius voorbijschiet en daarmee klimaatrisico’s en schade ernstig toenemen, maar dat dit voorbijschieten geen reden is om het op te geven maar juist een wake up call is voor meer actie. En gisteren concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving nog dat door politieke besluiteloosheid de Nederlandse klimaatdoelen volkomen uit zicht zijn. Alle signalen staan al lang op rood. Maar de Miljoenennota straalt niet de klimaaturgentie uit die we keihard nodig hebben!”