Europa wil minder afhankelijk worden van andere landen voor kritieke grondstoffen. Dit zijn bijvoorbeeld lithium, vaak gebruikt voor batterijen, of gallium voor chips. Om die strategische autonomie te bereiken, moeten we veel meer investeren in recycling, verwerking en hergebruik van grondstoffen. Daarvoor zijn duidelijke keuzes van overheden en gerichte investeringen nodig.
Van afhankelijkheid naar weerbaarheid
De energietransitie en digitalisering vergroten de vraag naar kritieke grondstoffen. Tegelijkertijd is Europa voor veel materialen nog afhankelijk van een klein aantal landen, zoals China, voor winning, verwerking en levering. Dat maakt de Europese industrie kwetsbaar voor geopolitieke spanningen zoals exportbeperkingen en prijsschommelingen.
Opschaling is nu de grootste uitdaging
Eén van de oplossingen voor de schaarste zit hem in het recyclen en terugwinnen van de kritieke grondstoffen. De technologie om grondstoffen terug te winnen uit batterijen, elektronica en afval bestaat vaak al, maar bedrijven lopen vast zodra ze willen opschalen naar een fabriek op grote schaal. Vergunningen duren lang of stroomcapaciteit ontbreekt door netcongestie, waardoor het risico om te investeren te groot is. Ook is het nog vaak goedkoper om nieuwe grondstoffen te importeren dan om deze te winnen uit bestaande producten.
Marktcreatie en industriebeleid zijn cruciaal
Daarom moet Europa niet alleen investeren in technologie, maar juist ook in de randvoorwaarden die opschaling mogelijk maken. Denk aan het aanleggen van voorraden zodat Europa genoeg kritieke grondstoffen heeft bij plotselinge schaarste, snellere vergunningverlening en investeringen in industriële clusters waar bedrijven toegang hebben tot energie, infrastructuur en logistiek. Ook afspraken over afname van gerecyclede materialen helpen om deze concurrerender te maken met grondstoffen van buiten Europa.
Rol voor publieke financiers en overheden
Publieke financiers en overheden kunnen hun rol pakken door mee te denken over financiering en knelpunten weg te nemen. Als zij gerichte investeringen doen in het produceren van circulaire grondstoffen en het opbouwen van een strategische industrie hieromheen, wordt Europa minder afhankelijk van andere landen voor materialen die cruciaal zijn voor onze economie en de energietransitie.