Het dwangvoeren van eenden voor de productie van foie gras brengt verschillende risico’s voor het dierenwelzijn met zich mee. Dat concluderen Belgische onderzoekers in een nieuwe literatuurstudie die op 9 september 2026 verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Animals. De studie brengt dierenwelzijn bij eenden en ganzen opnieuw onder de aandacht, een onderwerp dat ook relevant is voor de herkomst van dons.
Afbeeldingsbron: Pexels
Nieuwe studie bundelt 94 bronnen over dwangvoeding
De studie werd uitgevoerd door onderzoekers verbonden aan onder meer de Universiteit Gent en KU Leuven. In totaal werden 94 wetenschappelijke onderzoeken, beoordelingen, technische rapporten en andere publicaties meegenomen.
Bij traditionele foie-grasproductie krijgen eenden of ganzen grote hoeveelheden voer via een buis toegediend, waardoor de lever sterk vergroot. Volgens de onderzoekers kan het herhaald vasthouden en inbrengen van de voedingsbuis letsel veroorzaken. Ook worden verminderde activiteit, mobiliteitsproblemen, verwondingen, veranderingen in leverfunctie en een hogere warmteproductie beschreven.
Niet alle onderzoeksresultaten zijn eenduidig. Zo verschillen uitkomsten rond corticosteron, een hormoon dat als stressindicator wordt gebruikt. De auteurs pleiten daarom voor een brede beoordeling van gedrag, gezondheid en fysiologie.
Wat betekent dit voor de herkomst van dons?
Het onderzoek gaat niet specifiek over donsproductie. Toch raakt het aan de bredere discussie over de herkomst van dons.
Dons is voornamelijk afkomstig van eenden en ganzen en wordt onder meer gebruikt als vulling van een donzen dekbed, maar ook voor voering van winterjassen en slaapzakken. Omdat het om dierlijk materiaal gaat, spelen naast warmte, vulkracht en donspercentage ook herkomst en dierenwelzijn een belangrijke rol.
ComfortzzZone merkt dat consumenten vaker vragen stellen over de herkomst van dons en de betekenis van keurmerken. Alleen een land van herkomst zegt daarbij niet automatisch onder welke omstandigheden dieren zijn gehouden.
RDS en DOWNPASS stellen eisen aan dierenwelzijn
De Responsible Down Standard (RDS) verbiedt zowel dwangvoeding als het verwijderen van dons en veren van levende vogels. Daarnaast moet gecertificeerd dons door de productieketen heen traceerbaar zijn.
Ook DOWNPASS stelt eisen aan dierenwelzijn en traceerbaarheid. Volgens de organisatie wordt geen dons toegestaan van levend geplukte dieren of vogels die voor foie gras worden gehouden.
Waar kunnen consumenten op letten?
Bij de aanschaf van een donzen dekbed kunnen consumenten letten op warmteklasse, vulkracht, donspercentage, type dons en herkomst.
Bij bijvoorbeeld een ganzendons dekbed kan daarnaast worden gekeken naar onafhankelijke certificeringen die eisen stellen aan dierenwelzijn en traceerbaarheid.
Het recente onderzoek verandert niet rechtstreeks hoe donzen dekbedden worden geproduceerd. Het onderstreept wel waarom controleerbare herkomst en standaarden die dwangvoeding en levend plukken uitsluiten relevant zijn.
Bron
Foie Gras Production: A Literature Review on the Welfare Implications of Force-Feeding of Ducks