AMSTERDAM – In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontwikkelen Fawaka, Imagine IC en het NiNsee landelijke gastlessen over het Nederlandse koloniaal- en slavernijverleden. Sinds de kabinetsexcuses van 19 december 2022 groeit in het onderwijs de behoefte om dit onderwerp bespreekbaar te maken met concrete handvatten. Het project Gedeelde geschiedenis in de klas biedt scholen ondersteuning door opgeleide gastsprekers om op een betekenisvolle en pedagogisch verantwoorde manier van deze gedeelde geschiedenis in de klas te behandelen.
Eenzijdige benadering in lesmethodes
Uit onderzoek en gesprekken blijkt dat docenten vaak niet weten hoe het koloniaal- en slavernijverleden te behandelen in de klas. Huidige lesmethodes leggen vooral de nadruk op feiten: handelsstromen, plantage-economieën, wetgeving en de afschaffing van slavernij. Mensen die tot slaaf zijn gemaakt, verschijnen vooral als object van handel en onderdrukking. De ervaringen en stemmen van de tot slaaf gemaakte mensen blijven hierdoor onderbelicht en zo ontstaat er een eenzijdig beeld.
De gastlessen sluiten aan bij de nieuwe SLO-kerndoelen voor burgerschap en mens en maatschappij. Aan de hand van persoonlijke verhalen leren leerlingen historische context en actuele vraagstukken te verbinden met de huidige samenleving. Zo ondersteunen de gastlessen scholen bij onderwijs dat niet alleen informeert, maar ook kritisch historisch denken, inzicht en empathie stimuleert.
Opleiden van gastsprekers
Binnen het project worden zestig gastsprekers opgeleid die scholen in het primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs ondersteunen bij het bespreekbaar maken van deze gedeelde geschiedenis. Zij werken samen met docenten, zodat die actief betrokken blijven bij het leerproces van hun leerlingen. Na afloop ontvangen docenten aanvullend materiaal en praktische handvatten om het onderwerp blijvend in het curriculum te verankeren.
Fawaka levert pedagogische en didactische expertise. NiNsee brengt met Imagine IC inhoudelijke verdieping, culturele context en meerstemmigheid in. Dit samenspel van pedagogiek en inhoud maakt het mogelijk om gevoelige en complexe thema’s veilig en toegankelijk bespreekbaar te maken.
Duurzaam landelijk netwerk
Het project richt zich ook op duurzame inzetbaarheid van gastsprekers. Scholen worden aangemoedigd om betaalde gastlessen af te nemen. Zo blijven gastsprekers actief en kunnen ze hun expertise verder ontwikkelen. Er komt een online gastsprekerscentrum.gastsprekers centrum. Scholen kunnen hier eenvoudig gastsprekers vinden en lessen inplannen. Zo groeit een zelfstandig, landelijk netwerk dat structureel bijdraagt aan onderwijs over het slavernijverleden, ook na afloop van het project.
Aanmelden
Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden via het inschrijfformulier: https://forms.gle/ThbLfYBRoojWZ8uD9
Over de partners
Imagine IC is een gespreksplek voor erfgoeddemocratie. We organiseren met en vanuit de Bijlmer gesprekken over die dingen van ons dagelijks leven die we als erfgoed willen toevoegen aan de stedelijk en landelijke collecties. Deze gesprekken realiseren wij in huis en op locatie in bijeenkomsten, tentoonstellingen en educatie. De methode van participatief verzamelen wordt verder gedeeld met collega’s in het erfgoedveld nationaal en internationaal.
Fawaka helpt scholen en schoolbesturen om kinderen op te laten groeien tot zelfredzame wereldburgers – jonge mensen die goed voor zichzelf zorgen, voor elkaar én voor de wereld om hen heen. We ondersteunen scholen op alle niveaus: van leerlingen en leerkrachten tot schoolleiders en besturen. Dat doen we bijvoorbeeld door wereldburgerschap een plek te geven in de lessen, in teamgesprekken, in het beleid én in de schoolcultuur.
Over NiNsee (Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis)
Het NiNsee is het nationaal kenniscentrum over het trans-Atlantische slavernijverleden van Nederland. Het centrum verzamelt, onderzoekt en deelt kennis over dit gedeelde verleden en haar doorwerking, met bijzondere aandacht voor de impact op de nazaten van tot slaafgemaakten. Door geschiedenis op een gestructureerde en toegankelijke manier in beeld te brengen, draagt het NiNsee bij aan bewustwording, stimuleert reflectie en bevordert volledige erkenning van dit belangrijke onderdeel van de Nederlandse geschiedenis.