Gastsprekers brengen meerstemmige blik op koloniaal- en slavernijverleden naar de klas

• NiNsee

Tijdens de Black Achievement Month in oktober staat de geschiedenis en bijdrage van Zwarte Nederlanders centraal. Ook in het onderwijs groeit de behoefte om deze verhalen en het Nederlandse koloniaal- en slavernijverleden een betekenisvolle plek in de klas te geven. Met Gedeelde geschiedenis in de klas kunnen scholen in heel Nederland dan ook een gastles aanvragen. Dit is gebaseerd op de kerndoelen van burgerschap, mens en maatschappij, geschiedenis en Nederlands. Twintig opgeleide gastsprekers brengen persoonlijke verhalen en verschillende perspectieven naar leerlingen in het primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs.

Met het landelijke project Gedeelde geschiedenis in de klas bieden Fawaka, Imagine IC en NiNsee scholen concrete ondersteuning. In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontwikkelen de drie organisaties gastlessen voor het primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs, gegeven door opgeleide gastsprekers.

Van geschiedenisles naar gesprek

Het Nederlandse koloniaal- en slavernijverleden krijgt steeds meer aandacht in het onderwijs. Tegelijkertijd geven docenten aan behoefte te hebben aan concrete handvatten om het onderwerp zorgvuldig en toegankelijk te behandelen. Leerlingen worden uitgenodigd om vragen te stellen, verschillende perspectieven te onderzoeken en kritisch na te denken over hoe geschiedenis doorwerkt in het heden.

In bestaande lesmethodes ligt de nadruk vaak op historische feiten zoals handelsstromen, plantage-economieën, wetgeving en de afschaffing van slavernij. De mensen die tot slaaf zijn gemaakt komen daarbij regelmatig vooral in beeld als onderdeel van een economisch of juridisch systeem. Hun persoonlijke ervaringen, perspectieven en stemmen blijven daardoor onderbelicht.

Gedeelde geschiedenis in de klas kiest bewust voor een andere aanpak. Persoonlijke verhalen vormen het vertrekpunt om historische context te onderzoeken en verbindingen te leggen met vraagstukken in de samenleving van vandaag.

“Leerlingen hebben recht op een volledig en meerstemmig beeld van onze gedeelde geschiedenis.”(Priscilla, educator Imagine IC)

De gastlessen sluiten aan bij de nieuwe SLO-kerndoelen voor burgerschap en mens en maatschappij. Leerlingen worden uitgenodigd om vragen te stellen, verschillende perspectieven te onderzoeken en kritisch na te denken over hoe geschiedenis doorwerkt in het heden.

Twintig gastsprekers voor scholen in heel Nederland

Binnen het project worden momenteel een pool van gastsprekers opgeleid. Zij brengen hun kennis, verhalen en perspectieven naar scholen en werken daarbij nauw samen met de docent.

De docenten ontvangen lesmateriaal voor een introductie -en reflectieles. Na afloop krijgen ze aanvullend materiaal en praktische handvatten om verder met het onderwerp aan de slag te gaan en het een plek te geven binnen het curriculum. Zo zijn de lessen geen losstaande activiteit maar gaat het leven in de klas. 

Scholen kunnen gastlessen aanvragen

Met het project willen de partners een duurzaam landelijk netwerk opbouwen waarin scholen en gastsprekers elkaar ook op langere termijn kunnen vinden.

Scholen worden daarom uitgenodigd om gastlessen af te nemen en zo kennis te maken met de aanpak. Via een online gastsprekerscentrum kunnen scholen op termijn eenvoudig een passende gastspreker vinden en een les inplannen.

In verband met subsidie vanuit het ministerie OCW, is voor de snelle beslissers een aantal plekken gratis beschikbaar.

Scholen die met hun leerlingen aan de slag willen met het Nederlandse koloniaal- en slavernijverleden kunnen een gastles aanvragen via gedeeldegeschiedenis@fawaka.world.