Aantal verkeersongevallen waarbij een auto te water raakte, weergegeven per Nederlandse gemeente
Jaarlijks raken naar schatting 750 tot 800 personenauto’s te water in Nederland. Meer dan 50 mensen overleven dat niet. Ondanks de grote impact van deze ongevallen is er nog weinig bekend over hoe ze ontstaan. TeamAlert onderzocht ongevallen met personenauto’s die in het water terecht zijn gekomen. Daaruit blijkt onder meer dat ruim één op de vier slachtoffers niet zelfstandig uit de auto kan komen en afhankelijk is van hulp van omstanders of hulpdiensten.
Donkere maanden en diep water vergroten risico
De analyse laat zien dat ongelukken sterk samenhangen met specifieke locaties. De meeste ongelukken gebeuren in Noord- en Zuid-Holland, met clusters in specifieke gemeenten. Bijna de helft van de ongelukken vindt plaats in de onbebouwde kom. In driekwart van de gevallen belandt een auto in een sloot, maar één op de acht voertuigen komt terecht in dieper water zoals kanalen of meren. Juist daar vallen relatief vaker dodelijke slachtoffers.
Ook het moment speelt een belangrijke rol: meer dan de helft van de ongevallen vindt plaats tussen oktober en januari, en in ruim 60% van de gevallen was het donker buiten. Slecht zicht lijkt daarmee een belangrijke risicofactor.
Slachtoffers vaak alleen in de auto
In 78,3% van de gevallen zat de bestuurder alleen in de auto, zonder medepassagiers. Daarnaast ging het in negen op de tien gevallen om een eenzijdig ongeval, zonder andere weggebruikers. Daardoor zijn slachtoffers vaak volledig op zichzelf aangewezen op het moment dat de auto te water raakt.
Hoewel de meeste slachtoffers zichzelf uit het voertuig konden bevrijden, had ruim een kwart (27,6%) hulp nodig van omstanders of hulpdiensten. Naarmate het letsel ernstiger is, neemt het percentage slachtoffers dat zelfstandig uit het voertuig kan komen af.
Oproep voor meer onderzoek en voorlichting
Volgens gedragsonderzoeker Sophie Pulles is meer onderzoek nodig om beter inzicht te krijgen in de oorzaken van deze ongevallen. “Ongevallen waarbij auto’s te water raken blijven relatief onderbelicht, terwijl de gevolgen vaak ernstig zijn. Verdiepend onderzoek naar locaties, weginrichting en mogelijke oorzaken, waaronder middelengebruik, is noodzakelijk om gerichte maatregelen te nemen.”
De onderzoekers benadrukken daarnaast het belang van voorlichting over wat bestuurders moeten doen als een auto te water raakt, bijvoorbeeld via de campagne “Gordel, ruit -> eruit!”. Om een ongeval te overleven is snel handelen cruciaal: maak direct de gordel los, open zo snel mogelijk het raam en verlaat meteen het voertuig.