Slaapgezondheid van kinderen en jongeren verdient meer aandacht binnen onderzoek, beleid en preventie. Dat blijkt uit het proefschrift Before they sleep: Measuring and promoting sleep health in youth.
Volgens het onderzoek is goede slaapgezondheid belangrijk voor de ontwikkeling en het welzijn van jongeren. Tegelijkertijd hebben veel kinderen en adolescenten te maken met ongezonde slaappatronen. Wereldwijd is de slaapduur van jongeren de afgelopen eeuw afgenomen, staat in het proefschrift.
Het onderzoek richtte zich op het meten en bevorderen van slaapgezondheid bij kinderen in de basisschoolleeftijd en jongeren in het voortgezet onderwijs. Uit het proefschrift blijkt dat er wel verschillende veelbelovende meetinstrumenten bestaan, maar dat geen van de onderzochte instrumenten alle domeinen van slaapgezondheid volledig bestrijkt. Volgens de onderzoeker is verdere ontwikkeling en evaluatie van meetinstrumenten nodig om onderzoek, interventies en beleid beter te ondersteunen.
De onderzoeker onderzocht ook factoren die samenhangen met slaapvermindering en slaapduur bij adolescenten. Meisjes en oudere adolescenten hadden volgens het proefschrift meer kans op slaapvermindering. Dit hing deels samen met meer cognitieve, emotionele en gedragsmatige activatie voor het slapengaan. Bij jongens speelde cafeïnegebruik deels een rol.
Positieve opvattingen over gezond slaapgedrag, ervaren steun vanuit ouders, meer controle over eigen slaapgedrag en sterkere intenties om gezond te slapen, hingen samen met een langere slaapduur. Deze verbanden liepen deels via slaapgewoonten, met name gedrag vóór bedtijd.
Het proefschrift beschrijft daarnaast de schoolinterventie Charge Your Brainzzz. Die interventie verbeterde de kennis, houding en ervaren controle van adolescenten rond gezonde slaapgewoonten, maar leidde niet tot aantoonbare verbeteringen in slaapgewoonten of slaapuitkomsten. Leraren beoordeelden de interventie als uitvoerbaar en relevant, maar noemden ook knelpunten zoals beperkte tijd in het curriculum, verschillen tussen onderwijsniveaus en invloeden buiten school.
De uitkomsten laten zien dat slaapgedrag niet los kan worden gezien van de omgeving waarin jongeren slapen. Ook praktische factoren in de slaapkamer, zoals rust, regelmaat en comfort, spelen daarbij een rol, volgens Topperwijzer.nl.
Slaapgezondheid gaat volgens het proefschrift niet alleen over slaapduur, maar ook over gewoonten, gedrag en omstandigheden rond het slapengaan. Dat vraagt om aandacht voor de bredere slaapcontext van jongeren, volgens Slaapwijsheden.nl.
Volgens de onderzoeker is een bredere aanpak nodig om slaapgezondheid bij jongeren blijvend te verbeteren. Daarbij moeten interventies beter aansluiten bij de behoeften van jongeren en leraren en rekening houden met de sociale en omgevingsfactoren waarin slaap plaatsvindt.
Bronnen:
Before they sleep: Measuring and promoting sleep health in youth