Het kabinet kiest ervoor om proactieve dienstverlening niet toe te passen op de algemene bijstand. Dat is een begrotingsafweging. Tegelijk blijft de opgave groot: ongeveer 35 procent van de mensen die recht hebben op bijstand maakt daar nu geen gebruik van, terwijl problematische schulden de samenleving al minimaal 8,5 miljard euro per jaar kosten. Invest-NL herkent dit als een klassiek marktfalen. Juist daarom is het belangrijk om te kijken waar wél beweging mogelijk is, en GelijkGezond laat zien dat het anders kan.
Die beweging ligt voor een belangrijk deel bij gemeenten, zorgverzekeraars en partijen die bereid zijn te investeren in preventie. Problemen rond inkomen, schulden, gezondheid en werk hangen sterk met elkaar samen. Mensen met lagere inkomens hebben lagere kwaliteit van leven, wat leidt tot hogere zorguitgaves voor de maatschappij. Als je inwoners eerder bereikt en integraal ondersteunt, voorkom je dat kleine problemen uitgroeien tot grotere maatschappelijke kosten. Onderzoek laat zien dat eenvoudiger en proactiever hulp bieden, de maatschappij waarschijnlijk meer oplevert dan het kost.
GelijkGezond richt zich op deze doelgroep: zogeheten doorbijters staan naast deze mensen en helpen hen de regelingen aan te vragen waar ze recht op hebben en weer grip te krijgen op hun situatie. Maar preventief investeren is lastig. De kosten zijn nu, de baten komen later. Zonder een slimme financieringsaanpak zou GelijkGezond nooit van de grond komen.
Samen met PGGM, Rabobank en Noaber Foundation heeft Invest-NL een resultaatgerichte financieringsstructuur ontwikkeld die de partijen aan tafel brengt, waaronder institutionele investeerders, zorgverzekeraars en gemeenten. Invest-NL investeert zelf 1,5 miljoen euro om GelijkGezond op te schalen in vier gemeenten. Gemeenten en zorgverzekeraars betalen pas terug als de resultaten er zijn.
En die zijn er. Eerdere pilots laten zien dat de kwaliteit van leven verbetert en maatschappelijke kosten dalen. Door dit soort financieringsconstructies op te schalen, kunnen publieke en private partijen samen meer regie nemen op preventie. Zeker in een tijd waarin de druk op het systeem toeneemt, is dat geen luxe, maar noodzaak.