De energierekening van Nederlandse huishoudens is dit jaar iets gedaald, maar blijft een forse kostenpost. Het Centraal Bureau voor de Statistiek berekende dat een gemiddeld huishouden in 2025 zo'n 2.065 euro kwijt is aan energie. Dat is 43 euro minder dan vorig jaar, een daling van 2 procent.
Toch blijft de druk op huishoudens hoog. De variabele tarieven voor gas en elektriciteit zakten weliswaar, maar de vaste kosten stegen juist. Transportkosten gingen met 66 euro omhoog op jaarbasis. Voor veel gezinnen reden om te blijven zoeken naar manieren om hun verbruik omlaag te krijgen.
De situatie verslechterde zelfs voor de kwetsbaarste groep. Ruim een half miljoen huishoudens kampten in 2024 met energiearmoede, bijna 180.000 meer dan een jaar eerder. Die stijging kwam vooral doordat de energietoeslag van 1.300 euro per jaar wegviel.
Energieadviseurs zien dat mensen op meerdere fronten actief zijn. Grote isolatieprojecten blijven populair bij wie daartoe de middelen heeft, maar tegelijk wordt er meer aandacht besteed aan kleinere aanpassingen. Tochtstrips, radiatorfolie, slimme thermostaten en LED-lampen zijn voorbeelden die steeds vaker terugkomen.
Die mix is niet voor niets. Grote ingrepen zoals spouwmuurisolatie of driedubbel glas leveren het meeste op, maar kosten ook meteen duizenden euro's. Kleinere maatregelen zijn toegankelijker en kunnen samen toch verschil maken, vooral in oudere woningen waar nog veel warmte ontsnapt.
Volgens specialisten kan ook betere raambekleding helpen. In oudere woningen met enkele beglazing blijkt het plaatsen van isolerende raamdecoratie warmteverlies te beperken. Webwinkels melden meer vraag naar dit soort aanvullende isolatiemaatregelen. Het effect blijft beperkt vergeleken met nieuwe kozijnen, maar in combinatie met andere stappen draagt het bij.
Thuiswerkers stoken vakerHet CBS telde vorig jaar 5,1 miljoen mensen die wel eens thuiswerken, goed voor 52 procent van alle werkenden. Gemiddeld werken ze 15 uur per week thuis, bijna twee volledige werkdagen. In de zomer loopt dat op omdat mensen dan meer flexibiliteit hebben.
Wie thuis werkt, verwarmt overdag zijn woning en heeft licht en apparatuur aan. Werkgevers geven inmiddels tot 2,40 euro per thuiswerkdag als onbelaste vergoeding, bedoeld voor zaken als koffie en stroom. Toch merken veel thuiswerkers dat hun energierekening omhoog gaat.
Dat verklaart waarom deze groep ook actief zoekt naar oplossingen. Een goed afsluitbare werkruimte helpt, net als bewust omgaan met verwarming en verlichting. Sommigen kiezen ervoor om overdag met een vest aan te werken in plaats van de thermostaat hoger te zetten.
Isolatie eerst, rest erbijDeskundigen hameren erop dat aanvullende maatregelen geen vervanging zijn voor structurele isolatie. Daken, vloeren en gevels isoleren heeft verreweg de grootste impact. Ook het vervangen van enkel glas door HR++ of zelfs driedubbel glas scheelt honderden euro's per jaar.
De overheid probeert die grote stappen te stimuleren. Via de ISDE-subsidie kunnen eigenaren geld krijgen voor isolatie en duurzame installaties. In 2025 zijn de regels aangepast om meer mensen te bereiken. Ook hypotheekverstrekkers bieden extra leenruimte voor verduurzaming, vaak tot 106 procent van de woningwaarde.
Toch lopen niet alle huishoudens hiervoor warm. Grote projecten vergen tijd, gedoe en vaak tijdelijk ongemak. Voor huurders zijn de mogelijkheden beperkt omdat ze afhankelijk zijn van de verhuurder. En voor wie toch al krap bij kas zit, zijn zelfs gesubsidieerde maatregelen vaak te duur.
Zuiniger gestookt sinds crisisDe energiecrisis van 2022 heeft sporen nagetrokken. Nederlanders zijn sindsdien bewuster omgegaan met hun verbruik. Het CBS zag zowel het gas- als elektriciteitsverbruik dalen, mede door zuiniger stookgedrag. Veel mensen hebben hun thermostaat een graadje lager gezet en dat zo gelaten.
Voor huishoudens met energiearmoede is besparen geen keuze maar noodzaak. Ze geven gemiddeld 12 procent van hun inkomen uit aan energie, het hoogste niveau sinds 2019. Deze groep bestaat vooral uit alleenstaanden met een uitkering of pensioen, die vaak in een corporatiewoning wonen. Ze concentreren zich in grote steden en in Noordoost-Groningen en Zuid-Limburg.
Daarnaast is er een risicogroep van ruim een miljoen huishoudens met een laag middeninkomen. Ze zijn niet officieel energiearm, maar hebben wel te maken met hoge energiekosten of slecht geïsoleerde woningen. Bij nieuwe prijsstijgingen lopen zij risico.
Stapsgewijs aanpakken werktEnergieadviseurs raden aan om gefaseerd te werk te gaan. Begin met een energiescan om te zien waar de grootste lekken zitten. Pak eerst de grootste verspillers aan, zoals een ongeïsoleerd dak of slecht glas. Vul dat aan met kleinere stappen zoals tochtstrips en zuinige verlichting.
Die combinatie werkt. Structurele isolatie legt de basis, terwijl kleine aanpassingen en bewust gedrag de rekening verder drukken. Voor wie niet meteen grote investeringen kan doen, zijn kleinere stappen een begin. Maar uiteindelijk blijft investeren in de woning zelf het belangrijkst voor een echt lagere energierekening.