Slechts één op de drie medewerkers (35%) vindt dat de eigen werkgever goed is voorbereid op crisissituaties. Ook weet maar 40 procent wat de werkgever tijdens een crisis van hen verwacht. Wel voelen negen op de tien Nederlandse medewerkers zich verantwoordelijk om hun werk tijdens een crisis voort te zetten. Dat blijkt uit het Willing en Able-onderzoek uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van Deloitte.
Organisaties bereiden zich met continuïteitsplannen en oefeningen voor op crises, maar hun weerbaarheid hangt ook af van de medewerkers die deze plannen moeten uitvoeren. Deloitte heeft daarom het willing & able-onderzoek laten uitvoeren naar de bereidheid en het vermogen van werkend Nederland om tijdens verschillende crisissituaties te blijven werken.
Verwachtingen en crisisvoorbereiding zijn niet altijd duidelijk
Hoewel de bereidheid om tijdens een crisis door te werken groot is, ontbreekt het bij veel medewerkers aan duidelijkheid over hun rol tijdens een crisis. Twee op de vijf medewerkers (40%) weten wat hun werkgever tijdens een crisissituatie van hen verwacht. Ruim een kwart (26%) geeft aan dat dit niet duidelijk is. Daarnaast antwoordt 22% neutraal en zegt 12% het niet te weten. Duidelijkheid over de verwachtingen tijdens een crisis is daarmee voor veel medewerkers nog geen vanzelfsprekendheid.
Het vertrouwen in de crisisvoorbereiding van werkgevers is beperkt. Ongeveer een derde van de medewerkers (35%) vindt dat hun werkgever over het algemeen goed voorbereid is op crisissituaties. 21% van de ondervraagden is het daarmee oneens, terwijl 22% neutraal antwoordt en nog eens 22% het niet weet.
Organisatorische randvoorwaarden zijn belangrijk
Volgens het onderzoek liggen mogelijkheden om de bereidheid en het vermogen om te werken te ondersteunen vooral bij de randvoorwaarden die werkgevers bieden. Een veilige werkomgeving, ondersteuning bij veilig vervoer en duidelijke informatievoorziening worden genoemd als relevante factoren. Volgens het onderzoek dragen ondersteuning bij zorgtaken, training en oefening en psychologische hulp minder sterk bij aan de bereidheid en het vermogen om te werken dan andere onderzochte factoren. Medewerkers hebben vaker vertrouwen in hun eigen kennis, vaardigheden en verantwoordelijkheid dan in de crisisvoorbereiding van hun werkgever.
“Een crisisplan is zo sterk als de mensen die het moeten uitvoeren. Als zij niet bereid of in staat zijn om aan het werk te gaan of niet weten wat er van ze verwacht wordt, dan heb je weinig aan alle weerbaarheidsmaatregelen. De mens is nog te vaak een vanzelfsprekendheid”, zegt Sarah van Hecke, Director binnen het Resilience, Crisis & Reputation team bij Deloitte Nederland.
Werkgerelateerde kenmerken spelen een grotere rol dan privéomstandigheden
Privéomstandigheden, zoals het hebben van kinderen of mantelzorgtaken, blijken minder onderscheidend te zijn voor de bereidheid om te werken. Werkgerelateerde kenmerken, zoals branche, werkuren en de mogelijkheid om thuis te werken, hangen sterker samen met verschillen in bereidheid.
Verschillen in bereidheid om tijdens een crisis te werken
Het onderzoek laat verschillen zien tussen mannen en vrouwen in hun bereidheid om tijdens een crisis te werken. Vrouwen zijn vaker niet willing en able om tijdens crises op locatie te werken dan wel willing en able, terwijl voor mannen juist het tegenovergestelde geldt. De groep die bereid is op locatie te werken, bestaat voor 61% uit mannen en 39% uit vrouwen; in de groep die niet bereid is, is dit 44% mannen en 56% vrouwen. Bij thuiswerken bestaat de groep die gedeeltelijk bereid is te werken tijdens crises voor 60% uit vrouwen en 40% uit mannen, tegenover 41% vrouwen en 59% mannen in de groep die volledig bereid is. Deze percentages beschrijven de samenstelling van de groepen, niet de bereidheid, binnen alle mannen of alle vrouwen.
Bereidheid om te helpen reikt verder dan het eigen werk
De bereidheid om anderen te helpen tijdens een crisis is groot: 94% van de medewerkers zegt hulp te willen bieden als zij hun normale werk niet kunnen of hoeven uit te voeren. Binnen deze hulpbereide groep wil 89% zorgen voor familie en vrienden en 82% helpen in de buurt. Dit laat zien dat medewerkers tijdens een crisis niet alleen vanuit hun eigen functie naar hun verantwoordelijkheid kijken. Ook buiten het werk willen zij bijdragen aan het opvangen van de gevolgen van een crisis.
Weerbaarheid begint bij inzicht in medewerkers
Organisaties kunnen bouwen op betrokken medewerkers. Bijna negen op de tien medewerkers voelen zich verantwoordelijk voor hun werk. Driekwart zegt over de kennis en vaardigheden te beschikken om het werk ook tijdens een crisis goed uit te voeren.
Deloitte adviseert organisaties die willen werken aan weerbaarheid om in kaart te brengen of medewerkers bereid én in staat zijn om tijdens een crisis te blijven werken, vooral in kritieke functies. Kijk daarbij naar hun werkervaring, hoelang zij in dienst zijn en het werk dat zij doen. Ook praktische belemmeringen en privéomstandigheden verdienen aandacht. Zo wordt duidelijk wat medewerkers nodig hebben om te kunnen en willen doorwerken, en welke verantwoordelijkheid de organisatie als werkgever heeft. Duidelijke communicatie, een veilige werkomgeving en passende ondersteuning kunnen daarbij helpen.