De cijfers uit het NOS-bericht zijn helder en pijnlijk: één op de vier Nederlanders heeft een geldig reanimatiecertificaat, maar slechts 5 procent meldt zich aan als burgerhulpverlener. Terwijl in Nederland dagelijks zo’n 45 mensen buiten het ziekenhuis een hartstilstand krijgen en er circa 25.000 extra vrijwilligers nodig zijn om de dekking in buurten op orde te brengen.
Als burgerhulpverleners wél worden gealarmeerd, zijn zij gemiddeld 2,5 minuut eerder ter plaatse dan de ambulance. Dat is geen ‘mooie meevaller’, maar vaak het verschil tussen leven en dood. Bovendien wordt in 8 op de 10 gevallen de reanimatie door burgers gestart.
Moed is de missing link tussen cursus en actie
Reanimatie gaat niet alleen over techniek, maar vooral over moed. Veel mensen zijn bang om fouten te maken. Maar bij een hartstilstand is de grootste fout niets doen. Je hoeft het niet perfect te doen, je moet durven beginnen. Drukken op de borst en een AED inzetten: dat is een daad van moed die iemand een kans geeft. Goed om te weten: een goede AED praat je erdoorheen.
Die drempel is herkenbaar uit praktijkverhalen. Sebastiaan meldde zich na de hartstilstand van zijn moeder aan als burgerhulpverlener. “Je moet zoiets wel durven,” zegt hij, “maar ik handel gewoon vanuit een adrenaline rush”.
Mijn inziens zit het probleem niet in onwil, maar in twijfel op het moment suprême. We zijn opgevoed met het idee dat je eerst zeker moet weten of je het goed doet. Bij een hartstilstand heb je die luxe niet. Moed is in beweging komen, ook als je hart bonkt en je handen trillen.
Organiseer moed in je wijk, op je club en op je werk
Moed is te organiseren met herhaling, korte opfrismomenten en realistische scenario’s. Met simpele rolafspraken: wie belt 112, wie start met reanimeren en wie haalt de AED. En door te zorgen voor toegang tot gebruiksvriendelijke, altijd werkende AED’s, want moed groeit als je weet dat de juiste middelen beschikbaar zijn en werken.
Mijn oproep is eenvoudig: We hebben de kennis al. Nu moeten we de moed activeren. Want in die eerste minuten redt niet het systeem, maar de mens die durft.