Nederlanders gaven in 2024 samen 860 miljoen euro uit aan voedingssupplementen, elf procent meer dan het jaar ervoor en gemiddeld tachtig euro per persoon [1]. Vitamine D is daarbij het bestverkochte product. Toch gebruikt maar 37 procent van de vrouwen boven de vijftig en 25 procent van de mannen boven de zeventig het hele jaar door een vitamine D-supplement [2]. Voor precies die twee groepen bestaat een suppletieadvies van de overheid. Driekwart van de oudere mannen laat het dus liggen, terwijl de markt als geheel groeit.
Die scheefheid loopt door de hele cijferreeks. Ongeveer 57 procent van de volwassenen gebruikte het afgelopen jaar weleens een supplement, bij vrouwen 69 procent en bij mannen 44 procent [3]. Het uitgangspunt van de Gezondheidsraad is dat de algemene bevolking geen supplementen nodig heeft bij gevarieerde voeding. Aanvulling is aangeraden voor een afgebakende groep: jonge kinderen, zwangere vrouwen, vrouwen vanaf vijftig, mannen vanaf zeventig en mensen die weinig buiten komen, de huid bedekken of een donkere huid hebben. Daarnaast geldt foliumzuur rond de conceptie en vitamine B12 voor veganisten [4]. Bij foliumzuur gaat het om 400 microgram per dag, vanaf het moment van de kinderwens tot tien weken na de conceptie [4]. De periode voor de zwangerschap telt daarbij net zo zwaar als de eerste weken erna.
Wie buiten die groepen valt, slikt vooral op gevoel. Een multivitamine wordt in 61 procent van de gevallen voor de zekerheid genomen, vitamine C in 55 procent en een vitamine B-complex in 43 procent [5]. Slechts 23 procent van de volwassenen gebruikt minstens één supplement op advies van een arts [5]. Bij multivitaminen en vitamine C komt het advies even vaak van partner, familie of vrienden als uit de spreekkamer.
Het gebruik piekt bovendien in de winter, terwijl het advies voor de risicogroepen twaalf maanden per jaar geldt [3]. Wie het lichaam in de zomer zelf vitamine D laat aanmaken, valt in de andere seizoenen precies terug op het moment dat aanvulling is bedoeld. De adviezen verschillen ook in hoeveelheid: 10 microgram per dag voor vrouwen tussen vijftig en zeventig en voor jonge kinderen, en 20 microgram voor iedereen vanaf zeventig [4]. Vitamine D is verkrijgbaar als druppels, capsules en tabletten in uiteenlopende doseringen. Wie de dosering op het etiket naast het advies voor de eigen leeftijd legt, voorkomt dat een product te weinig of juist onnodig veel levert.
Daar komt een risico bij dat weinig aandacht krijgt. Nederland stelt strenge eisen aan de maximale hoeveelheden per product, maar wie meerdere supplementen naast elkaar gebruikt, telt de doseringen zelden bij elkaar op. Juist bij die stapeling kan overdosering ontstaan [4]. Een multivitamine naast losse vitamines bevat vaak dezelfde stoffen. Wie een multivitamine combineert met losse supplementen, doet er goed aan de samenstelling per tablet naast elkaar te leggen.
Het patroon dat overblijft: een markt van bijna 900 miljoen euro die grotendeels draait op eigen inschatting, terwijl de mensen met een concreet advies dat advies massaal niet opvolgen. De adviezen zelf zijn openbaar en afgebakend, maar bereiken hun doelgroep niet. Bij twijfel over de eigen situatie zijn de huisarts en de diëtist het aangewezen adres.
Over Gezondheidsmarkt
Gezondheidsmarkt is een Nederlandse online marktplaats voor gezondheidsproducten, met een breed aanbod aan supplementen, verzorging en natuurlijke gezondheidsproducten van bekende merken. Het platform bundelt het aanbod van meerdere leveranciers op één plek en voorziet elke categorie en elk merk van redactionele informatie, zodat bezoekers kunnen vergelijken en kunnen nagaan wat in hun situatie optimaal is.
Twintig procent van de winst gaat structureel naar Voedselbanken Nederland, het Beatrix Kinderziekenhuis en Alzheimer Nederland. Geen actie of campagne, maar een vast onderdeel van de bedrijfsvoering.
Bronnen
[1] Nederlandse vereniging voor de handel in en industrie van voedingssupplementen en gezondheidsproducten (NPN), marktgegevens 2024.
[2] Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, gegevens vitamine D-suppletie naar leeftijd, Voedselconsumptiepeiling 2019-2021.
[3] Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Voedselconsumptiepeiling 2019-2021.
[4] Gezondheidsraad, Richtlijnen goede voeding, en Voedingscentrum, suppletieadviezen en veilige doseringen.
[5] Centraal Bureau voor de Statistiek, rapportage opvattingen en motieven rond voedingssupplementen, Leefstijlmonitor.