In Hilvarenbeek dreigt een ondernemer een forse boete te krijgen omdat tien internationale medewerkers in de bebouwde kom wonen. Het beleid van de gemeente is duidelijk: huisvesting voor arbeidsmigranten hoort niet in de dorpskern. Zulke regels houden het huisvestingsvraagstuk in stand. Er zijn namelijk te weinig alternatieven, waardoor het risico toeneemt op zaken zoals verkamering in woningen die daar niet voor zijn bedoeld. Daarom moeten gemeenten en de sector een gezamenlijk kwaliteitskader opstellen.
Kijk naar kwaliteit, beheer en leefbaarheid
De discussie zou niet moeten draaien om een lijn op de kaart. Of een woning binnen of buiten de bebouwde kom ligt, zegt weinig over de kwaliteit van de huisvesting. Wat telt, is of de locatie veilig is, goed wordt beheerd, bereikbaar is en bewoners een fatsoenlijke woonomgeving biedt. Gemeenten kunnen verkamering pas effectief tegengaan als zij tegelijkertijd ruimte bieden aan goede alternatieven: grootschalige locaties met duidelijke kwaliteitsnormen, passend toezicht en professioneel beheer op leefbaarheid, veiligheid en samenhang met de omgeving.
Over die kwaliteitseisen zou geen discussie moeten bestaan. Toch kiezen gemeenten regelmatig voor verschillende benaderingen. Waar sommige gemeenten huisvesting buiten de kernen proberen te organiseren, zoeken andere gemeenten, zoals Venlo, juist naar manieren om internationale medewerkers onderdeel te laten zijn van bestaande woonomgevingen.
Goede huisvesting vraagt om maatwerk
De verschillende aanpakken van gemeenten laten zien dat goede huisvesting op meerdere plekken kan worden gerealiseerd. Soms is een locatie aan de rand van een dorp geschikt, soms biedt de transformatie van leegstaand vastgoed kansen en soms ligt de beste oplossing ergens anders. Dat vraagt om maatwerk en een beoordeling op kwaliteit en inpassing, niet om een generieke regel gebaseerd op een geografische grens.
Een gezamenlijk kwaliteitskader geeft duidelijkheid
De vraag is dus of gemeenten voldoende kwalitatieve alternatieven mogelijk maken om ongewenste verkamering van reguliere woningen tegen te gaan. Zolang gemeenten daar verschillende uitgangspunten voor hanteren, blijft de kwaliteit afhankelijk van de gemeentegrens. Een gezamenlijk kwaliteitskader biedt meer duidelijkheid voor gemeenten, meer zekerheid voor initiatiefnemers en betere bescherming voor internationale medewerkers. Meer afstemming tussen gemeenten en de sector zou daarbij helpen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten zou daarvoor initiatief kunnen nemen en heeft aan de Vereniging Huisvesting Internationale Medewerker een gesprekspartner die bonafide partijen vertegenwoordigt.
