Donderdag 12 november debatteert de Tweede Kamer over arbeidsmigratie. Op tafel ligt het plan om per 1 juli 2028 de huurinhouding op het minimumloon af te schaffen. Daarmee wil het kabinet misbruik tegengaan en arbeidsmigranten minder afhankelijk maken van werkgevers. De afschaffing moet samenvallen met de Wet passende huurcontracten, die betere huurbescherming moet bieden. Begrijpelijk, maar de inhoudingsregeling doet meer dan huur innen.
De zeven effecten van huurinhouding
De regeling kent zeven effecten: betaalzekerheid voor verhuurders, controleerbare inhoudingen, achteraf huur betalen, bescherming via de uitzend-cao, fiscale voordelen via de ET-regeling, afhankelijkheid van werkgevers en risico op misbruik.
Wie in Nederland aankomt zonder salaris te hebben ontvangen, hoeft dankzij de inhouding de huur niet vooraf te betalen. De verhuurder krijgt betaalzekerheid en de werknemer profiteert onder voorwaarden van fiscaal voordeel. Bovendien staat de inhouding op de loonstrook en gelden cao-eisen, waaronder gecertificeerde huisvesting. Dat biedt aanknopingspunten voor controle. Tegelijkertijd ontstaat afhankelijkheid van één partij die werk, huisvesting én betaling regelt met risico’s van misbruik.
Twee kanten van dezelfde medaille
Voorstanders van afschaffing willen die afhankelijkheid doorbreken en misbruik tegengaan, tegenstanders wijzen op het verlies van betaalzekerheden kwaliteitswaarborgen. Beide hebben een punt. Beide belichten effecten van dezelfde regeling. Met volledig afschaffen verdwijnen de voordelen samen met de nadelen.
De oplossing ligt mogelijk in de huurwetgeving
Het kabinet wil de afschaffing van de looninhouding laten samenvallen met de aanpassing van de huurwetgeving via de nieuwe Wet passende huurcontracten. Dat is verstandig en daar ligt wellicht de oplossing om de voordelen te behouden en de nadelen weg te nemen. De kernvraag is: onder welke voorwaarden en juridische zekerheden in de huurwetgeving zou looninhouding wel kunnen plaatsvinden?
Voor het kabinet en de Tweede Kamer is dat een lastige vraag. Het raakt aan twee beleidsterreinen die doorgaans weinig met elkaar te maken hebben: Sociale Zaken en Werkgelegenheid versus Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Ze vallen onder verschillende ministeries en Kamercommissies, maar in het dagelijks leven van de 800.000 arbeidsmigranten in Nederland komen werk en huisvesting juist samen.
Afrondend
Meerdere politici hebben uitgesproken het inhoudelijke debat weer centraal te willen stellen en de polarisatie achter zich te willen laten. Juist bij arbeidsmigratie, waar de polariserende reflex sterk is, wordt die ambitie op de proef gesteld. Het wordt donderdag spannend om te zien wat de overhand krijgt: de inhoud of de polariserende reflex.