Kraptesectoren laten jaarlijks bijna 95.000 medewerkers aan arbeidscapaciteit liggen door langdurig verzuim, blijkt uit nieuwe cijfers van Acture. Het meest veelzeggende cijfer: 72 procent van de uitvallers had al maanden eerder klachten. Wat is hiervan de oorzaak? Dit kan zijn omdat er niet op gereageerd wordt, maar vaak speelt ook het werkklimaat een rol en blijven de signalen van, met name plichtsgetrouwe, medewerkers onopgemerkt. Dat vraagt om een leidinggevende die actief signaleert.
Plichtsgetrouwe medewerker gaat sneller grenzen over
Vooral de groep plichtsgetrouwe medewerkers met klachten blijft vaak onopgemerkt. Denk aan de collega die met hoofdpijn toch de deadline haalt, maar daar niets over zegt. Of aan iemand die ‘ja’ zegt tegen een extra project, terwijl de agenda al vol is. Van buiten lijkt dat betrokken en bevlogen. Toch kan juist in deze groep een risico op langdurig verzuim ontstaan. Omdat zij door hun motivatie hun eigen grenzen overgaan.
Wanneer willen verandert in moeten
Bij plichtsgetrouwe medewerkers verandert het gevoel van willen door toenemende vermoeidheid of stress soms langzaam in een gevoel van moeten. Ze gaan door uit verantwoordelijkheidsgevoel, schuldgevoel of loyaliteit. Deze vorm van motivatie hangt sterk samen met uitputting. Het proces verloopt vaak sluipend. Daardoor blijft het lang onzichtbaar. Pas wanneer de eerste klachten ontstaan, gaan de alarmbellen af bij de werkgever.
Vroege klachten wijzen vaak op iets dat al langer knelt
Die eerste klachten ontstaan niet uit het niets. Ze wijzen vaak op iets dat al langer knelt. Bijvoorbeeld te weinig grip op het werk, een scheve taakverdeling, gebrek aan steun of erkenning of stilstand in ontwikkeling. Dat zie je terug in gedrag. Medewerkers werken vaker met de deur dicht, zeggen afspraken af of trekken zich terug bij sociale activiteiten. Juist daarom vraagt vroegsignalering om meer dan het registreren van verzuim. Werkgevers moeten leren kijken naar wat er vóór verzuim gebeurt.
Vroegsignalering begint bij vertrouwen
Regelmatig gesprekken voeren en verzuim meten is belangrijk, maar het is niet genoeg. Vroegsignalering werkt pas als medewerkers zich veilig voelen om eerlijk te zeggen wat ze nodig hebben. Zonder angst voor negatieve gevolgen. Dat vraagt om leidinggevenden die doorvragen, met oprechte interesse luisteren en constructief reageren op signalen. Vooral bij plichtsgetrouwe medewerkers is dat essentieel. Zij gaan vaak stilletjes over hun grenzen. Door te investeren in vertrouwen ontstaat ruimte voor het eerlijke gesprek. Dan komen signalen eerder op tafel en kan uitval worden voorkomen voordat verzuim ontstaat.
