'Wie actie van personeel eist bij dreigend verzuim, moet eerst naar zichzelf kijken'

• Prevermo

Erik Wegewijs, oud-officier van de speciale eenheden, stelde op BNR dat werkgevers bij dreigend verzuim medewerkers bijna pamperen. Volgens hem moet de eerste stap bij de werknemer liggen. Hij slaat echter de vraag over bij wie de oorzaak van het verzuim ligt. Bijna een kwart van de verzuimende medewerkers noemt het werk zelf als oorzaak. Wie dan alleen naar de veerkracht van de medewerker kijkt, zoekt op de verkeerde plek.

Veerkracht heeft grenzen

Het ziekteverzuim steeg in het tweede kwartaal naar 5,4 procent, tegen 5,2 procent een jaar eerder. Daarbij is het belangrijk dat mensen vaak uitvallen als ze langdurig werken vanuit het gevoel dat ze 'moeten' en niet omdat ze willen. Deze medewerkers werken hard, maar gaan ondertussen achteruit tot ze 'ineens' uitvallen. 

Het is dus belangrijk het gevoel van 'moeten' te voorkomen. Daarvoor zijn drie uitgangspunten. Ten eerste moeten mensen autonomie hebben; vrijheid binnen kaders. Bijvoorbeeld om hun werk flexibel in te delen. Daarnaast hebben ze behoeften aan verbinding en ontwikkeling. Heeft een medewerker al maanden geen invloed op eigen werk en krijgt deze geen ondersteuning om te ontwikkelen, dan verandert een veerkrachttraining niets.

Oneerlijkheid slecht voor motivatie en verzuim

In de praktijk beslist de leidinggevende vaak op gevoel wie een doorzetter is en wie een klager. Het oordeel is daardoor subjectief. Uit onderzoek blijkt dat structurele oneerlijkheid zorgt voor minder motivatie, meer verzuim en een slechtere gezondheid.

Voorbeelden hiervan zijn een medewerker die geen inspraak heeft gehad op het nieuwe rooster. Of een medewerker die de zwaarste dossiers blijft oppakken omdat niemand anders dit doet. Of dat de werkgever een gemaakte afspraak niet nakomt.

Pamperen bestaat

Dat betekent niet dat de werknemer soms ook verantwoordelijkheid moet nemen. Als de werkgever afspraken nakomt, de werkdruk op het niveau van collega's ligt en de medewerker aangeboden hulp afslaat, dan is het terecht om de medewerker hierop aan te spreken. In de praktijk blijkt dat de werkgever ook de eigen rol en verantwoordelijkheid helder moet blijven zien.

Eerst toetsen, dan eisen

Dreigend verzuim is daarbij hét signaal voor werkgevers om kritische vragen aan zichzelf te stellen over de werkomgeving. Vragen over bijvoorbeeld eerlijke werkverdeling, voldoende inspraak voor medewerkers, respectvolle omgang met elkaar en heldere uitleg over besluiten. Zonder duidelijke antwoorden hierop pampert de werkgever zichzelf in plaats van de medewerker.