'Goedbedoeld inclusiebeleid geeft mensen een nieuw hokje'

• Prevermo Groep B.V.

De opvallendste uitkomst van de DG&I Benchmark 2026 is dat juist de groepen die het inclusiebeleid het positiefst beoordelen zich minder verbonden voelen met de organisatie. Inclusief beleid leidt dus niet automatisch tot een gevoel van erbij horen. De winst zit in leidinggevenden die mensen zien als individu niet als vertegenwoordiger van een doelgroep.

Verbonden medewerkers presteren beter

Dat onderscheid doet ertoe. Medewerkers die zich echt verbonden voelen blijven langer, presteren beter, bevelen hun werkgever vaker aan en zetten zich eerder extra in. De vraag voor organisaties is daarom niet alleen of ze inclusief beleid hebben maar of medewerkers zich in de dagelijkse praktijk ook daadwerkelijk gezien voelen. Beleid regelt dat niet. Gedrag wel.

Verbondenheid is geen categorie

Verbondenheid ontstaat doordat iemand gezien wordt in zijn kwaliteiten, waarden en intenties. Zonder een label op iemand te plakken. Het is het verschil tussen een leidinggevende die vraagt hoe iemand zijn werk ervaart en een leidinggevende die iemand naar een training stuurt omdat die in de risicogroep valt.

Beleid creëert nieuwe hokjes

Juist daar schuilt het risico. Wanneer de nadruk ligt op groepskenmerken krijgen mensen onbedoeld een nieuw hokje. Ze worden niet langer buitengesloten maar ingesloten als vertegenwoordiger van een doelgroep en het inclusiebeleid. De aandacht verschuift van de persoon naar de categorie terwijl verbondenheid juist ontstaat in de relatie tussen mensen.

De interactie bepaalt het

De dagelijkse interactie met collega's en leidinggevenden bepaalt of iemand zich werkelijk onderdeel voelt van een organisatie in plaats van het beleid. Inclusief leiderschap gaat over oprechte aandacht, interesse, begrip en waardering. In gelijkwaardig aan elkaar zijn zit de grootste winst. Een werkcultuur waarin mensen zich gezien voelen om wie ze zijn en niet om wat ze vertegenwoordigen. Dat is de basis voor inclusie maar ook voor duurzame betrokkenheid, betere prestaties en een organisatie waar mensen willen blijven.