Nederland heeft een productiviteitsprobleem. Dat is bekend. AI wordt regelmatig genoemd als oplossing. Volgens TNO. vraagt succesvolle AI-adoptie om organisatiekeuzes en goede werkprocessen, maar dat kan alleen wanneer COO’s de ruimte hebben en kunnen focussen op innovatie. Nu ontbreekt ondersteuning en tijd. Als COO’s dit wel hebben kunnen zij een systeem bouwen waarin alles op zijn plek valt.
Drukte en investeringen betalen zich nog niet uit
Ondanks investeringen in transformatie, digitalisering en organisatieverandering, blijft een verandering op dit moment uit. Dit terwijl COO’s drukker zijn dan ooit. Ze besteden 35% van hun tijd aan het runnen van de operatie, in 2025 was dit nog 30%. Daardoor blijft er minder tijd over voor innovatie en haperen transformaties.
De laag tussen strategie en werkvloer moet sterker
Vrijwel elke COO benoemt hetzelfde knelpunt: het middenkader. De strategie is vaak helder en de werkvloer wil wel. De laag ertussen bepaalt of de verandering slaagt. Maar zonder eigenaarschap, beslisruimte en rekenschap stolt elke transformatie. Dit is geen managementcliché, maar een structureel falen in de manier waarop we verandering organiseren. De top formuleert ambities, verwacht dat de basis ze uitvoert en vergeet de mensen die deze twee lagen moeten verbinden.
Weerbaarheid is duur
Een tweede ongemakkelijke waarheid: weerbaarheid is duur. Geopolitieke instabiliteit dwingt tot regionale ketens, dubbele leveranciers en buffers. In hoeveel boardrooms wordt die afruil eerlijk benoemd? De beweging van globaal naar regionaal, van lean naar resilient, is noodzakelijk. Maar dat kost efficiëntie. Wie dat niet hardop zegt, geeft de COO een onmogelijke opdracht: wees goedkoper én robuuster tegelijk.
Afgenomen innovatie
Het meest verontrustend is de daling van innovatie van 27% naar 0% en duurzaamheid van 27% naar 4%. Niet door keuze, maar doordat kortetermijndruk alles verdringt. Dat is kapitaalvernietiging in slow motion. Wie vandaag niet investeert in innovatie en verduurzaming betaalt morgen in concurrentievermogen, talent en compliance. De COO die dit verzwijgt, doet zijn organisatie tekort. De raad van bestuur die dit accepteert ook.
Van procesbewaking naar systemen bouwen
De COO van de toekomst bewaakt niet alleen processen. Hij bouwt systemen waarin beslissingen op de juiste plek vallen: dicht bij de operatie, snel en op basis van data. Daarom moet hij de AI-agenda oppakken. Daarvoor zijn nodig: een sterk middenkader met beslisruimte, digitale infrastructuur die verdergaat dan dashboards en de moed om op te pakken wat nu blijft liggen. Dan kunnen ambitieuze COO’s bouwen in plaats van brandjes blussen.