Bedrijven moeten langer op hun geld wachten. De gemiddelde periode tussen inkoop (grondstoffen, voorraad) en betaling van de bestelling door de klant, de zogeheten cash conversion cycle (CCC) is in 2025 opnieuw opgelopen en bedraagt wereldwijd nu ruim 67 dagen. Dit is drie dagen boven het gemiddelde van de afgelopen tien jaar. Vooral in West‑Europa en met name in Duitsland zit werkkapitaal van bedrijven steeds langer vast in voorraden. Ook Nederlandse bedrijven hebben daar last van. Dat blijkt uit onderzoek van kredietverzekeraar Allianz Trade.
"Ons onderzoek laat zien hoeveel kapitaal bedrijven moeten vastzetten voordat omzet weer wordt omgezet in beschikbare cash. Door geopolitieke onzekerheid, verstoringen in toeleveringsketens en de behoefte aan extra zekerheid houden bedrijven grotere voorraden aan. Dat vergroot de druk op het werkkapitaal en verhoogt de financieringsbehoefte van ondernemingen." Zo stelt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade.
Wat betekent dit voor West-Europa en Nederland?
West-Europa behoort tot de regio's waar de CCC het afgelopen jaar verder opliep. Duitsland springt daarbij in het oog met een CCC van bijna 79 dagen, ruim boven het wereldwijde gemiddelde. In 2025 kwamen daar opnieuw bijna twee dagen bij.
Geeroms: "Bij Duitse bedrijven blijft cash langer vastzitten voordat deze terugkeert in de onderneming. Omdat Duitsland veruit de belangrijkste handelspartner van Nederland is, voelen Nederlandse bedrijven deze ontwikkeling ook indirect. Veel Nederlandse ondernemingen maken deel uit van dezelfde internationale waardeketens, waardoor veranderingen in werkkapitaal en voorraadvorming in Duitsland ook gevolgen hebben voor Nederlandse leveranciers en exporteurs."
Dat de Duitse CCC relatief hoog ligt, is overigens niet nieuw. Duitsland kent een sterke vertegenwoordiging van sectoren met lange productie- en leveringsketens, zoals machinebouw, automotive en chemie. Deze sectoren hebben van nature een hogere behoefte aan werkkapitaal en daardoor ook een langere CCC. Geeroms: "Sectorstructuur speelt hierin een belangrijke rol. In sectoren met lange productiecycli blijft werkkapitaal nu eenmaal langer vastzitten dan bijvoorbeeld in de foodsector, waar producten vaak binnen korte tijd worden verkocht."
Geeroms noemt het opvallend dat uit het rapport blijkt dat het aantal dagen dat een factuur openstaat voordat de klant betaalt (DSO, Days Sales Outstanding) niet noemenswaardig is opgelopen. “Kijk naar alle recente geopolitieke ontwikkelingen,overheden die te veel schuld dragen en weinig ruimte hebben om de economie aan te moedigen, hogere energieprijzen, supply disruptions, etcetera. Genoeg negativiteit en onzekerheid om bedrijven terughoudend te maken en facturen niet al te snel te betalen. Maar dat valt dus mee. En dat is een geluk bij een ongeluk. Want als bedrijven elkaar steeds later gaan betalen ontstaat een sneeuwbal-effect waarbij ook extra wanbetaling en extra faillissementen om de hoek komen kijken.”
Jaarlijks rapport
Allianz Trade publiceert jaarlijks een rapport over de Cash Conversion Cycle (CCC), Days Sales Outstanding (DSO), Days Inventory Outstanding (DIO) en andere indicatoren van werkkapitaalbeheer. De afgelopen jaren wijst de trend op een structureel hoger niveau van werkkapitaalbeslag door oplopende CCC, DSO en DIO.
Fundamentele verandering
“De ‘Days Inventory Outstanding’ (DIO, dagen dat werkkapitaal in voorraad zit) verklaart nu bijna 80% van het CCC-niveau. Dit weerspiegelt een fundamentele verandering in het gedrag van bedrijven: ze stappen af van ‘just-in-time’-efficiëntie en gaan over op ‘just-in-case’-veerkracht. Door grotere voorraden aan te leggen, binden bedrijven meer kapitaal vast in voorraad die naar verwachting niet snel in contanten zal worden omgezet, in ruil voor meer zekerheid en flexibiliteit in de toeleveringsketen tegen geopolitieke onzekerheid, verstoringen in de toeleveringsketen en handelsfragmentatie. Met andere woorden: toeleveringsketens worden niet langer uitsluitend op kosten geoptimaliseerd. Ze worden in toenemende mate ontworpen met het oog op zekerheid, veerkracht en flexibiliteit”, legt Maxime Lemerle, hoofdanalist voor insolventieonderzoek bij Allianz Trade, uit.
Volgens Allianz Trade bedroeg de wereldwijde DIO in 2025 53 dagen, vrij stabiel in vergelijking met 2024, maar ruim boven het gemiddelde van vóór de pandemie (48 dagen). In deze context legt de DSO geen extra druk op de cashflow van bedrijven: de wereldwijde betalingstermijnen zijn vorig jaar licht gestegen tot 56,5 dagen (+0,3 dag), blijven sinds 2022 stabiel op dit niveau en liggen nog steeds 3 dagen onder de norm van vóór de pandemie.
Kloof tussen sectoren wordt groter
Wereldwijd is de spreiding tussen sectoren bijzonder uitgesproken, wat wijst op een opkomende kloof tussen strategische sectoren en de rest van de economie: voor 25% van de bedrijven ligt de CCC onder de 43 dagen, terwijl deze voor nog eens 25% boven de 107 dagen uitkomt. Volgens Allianz Trade hebben 12 van de 20 geanalyseerde sectoren hun CCC verlengd, met toeleveranciers in de automobielsector (+4 dagen), papier, metalen en textiel (+3 dagen) voorop. Aan de andere kant noteerden 8 sectoren een daling van de CCC, met name transportmiddelen (-6 dagen), computers en telecommunicatie (-4 dagen) en energie (-3 dagen).
“Sectoren die het meest blootstaan aan fragmentatie van de toeleveringsketen, met name de toeleverende industrie en industriële grondstoffen, hebben hun voorraadbuffers vergroot, wat resulteert in structureel hogere behoeften aan werkkapitaal. Daarentegen hebben verschillende strategisch belangrijke sectoren, waaronder energie, transportmiddelen en digitale infrastructuur, hun cash conversion cycle verkort ondanks de toegenomen geopolitieke onzekerheid. Dit weerspiegelt waarschijnlijk een combinatie van sterkere prijszettingsmacht, robuuste kasstroomgeneratie, ondersteunend industriebeleid en aanhoudende structurele vraag”, voegt Maxime Lemerle toe.
Wat kunnen we verwachten voor 2026?
Allianz Trade verwacht een beperkte stijging van de CCC in 2026. Ten eerste hebben de sectoren die het zwaarst worden getroffen door het conflict tussen de VS en Iran slechts beperkte ruimte om een verdere stijging van de DIO op te vangen voordat de financieringsbehoeften in een kritieke situatie terechtkomen. Ten tweede zou de schok gedeeltelijk moeten worden gecompenseerd door aanhoudende uitgaven van de particuliere sector aan AI-infrastructuur en datacenters, wat de sectoren computers & telecommunicatie en software & IT ondersteunt, waardoor een aanzienlijk deel van de economie op een dalend of in het slechtste geval vlak traject blijft.
“Op basis van deze aannames zouden maatregelen om de energiezekerheid, strategische voorraden en de veerkracht van de toeleveringsketen te herzien, samen met de directe gevolgen van het conflict, de wereldwijde DIO met ongeveer +2 dagen moeten doen stijgen. Wij schatten dat elke extra dag DIO wereldwijd neerkomt op +1,16 dagen CCC. Dit ligt behoorlijk ver af van wat we zagen na de schok van 2022, toen de CCC met +5 dagen steeg”, besluit Maxime Lemerle.
foto Johan Geeroms
