Ondanks de aanhoudende oorlog die door Rusland is begonnen, heeft Oekraïne vorderingen gemaakt in het proces om EU-lid te worden. De rechtsstaat is verbeterd en er zijn maatregelen tegen corruptie genomen. Het Europarlement vindt dat meerjarige geldsteun aan het land nodig is. Ook moet de EU het Oekraïense nieuwe momentum op het slagveld ondersteunen en is er een constructief debat nodig over de integratie van het land in de EU.
Oekraïne diende in 2022 een aanvraag in om EU-lid te worden en inmiddels wordt er onderhandeld over toetreding. De Europarlementariërs bespraken woensdag een verslag over de vooruitgang die Oekraïne heeft geboekt met hervormingen die nodig zijn om EU-lid te worden. Hun oordeel is positief. Het land heeft zich erg ingespannen om zijn democratische instellingen te versterken en de scheiding der machten in tijden van oorlog te waarborgen.
Het Parlement waardeert de vooruitgang rond justitiële hervormingen en in de strijd tegen corruptie, maar roept op tot meer hervormingen op deze belangrijke thema’s. Een sterke rechtsstaat vormt namelijk de basis voor openheid en verantwoordelijkheid bij de wederopbouw en het economisch herstel van Oekraïne. Als dat zo is, zullen ook het vertrouwen en investeringsklimaat van internationale partners verbeteren.
Voor toekomstige verkiezingen moet er volgens het verslag voldoende tijd worden genomen om ervoor te zorgen dat, zodra de staat van beleg is opgeheven, aan de normen en voorwaarden voor vrije en eerlijke verkiezingen wordt voldaan. Het Europarlement verwerpt de druk van de Amerikaanse regering op Oekraïne om verkiezingen te houden terwijl de oorlog nog aan de gang is.
Het Parlement omarmt de verklaring van de G7-leiders van juni. De EU moet het momentum van het land op het slagveld ondersteunen en de druk op de Russische oorlogseconomie opvoeren. Ook verwelkomt het de eerste tranche van 3,2 miljard euro aan steunlening voor Oekraïne. Voorspelbare, meerjarige financiële EU-steun aan Oekraïne zou goed zijn, zodat het land zijn herstel- en defensie-uitgaven kan dekken zonder jaarlijkse onzekerheid.
Verder roepen de Europarlementariërs op tot een constructieve discussie over de manier waarop de Europese integratie van Oekraïne kan worden bevorderd. Daarbij moet rekening worden gehouden met de strategische belangen van de EU. De lidstaten moeten zich bewust zijn van dynamiek in de toetredingslanden, waaronder de pogingen van Rusland om de publieke steun voor het EU-lidmaatschap te ondermijnen. Ook moeten ze zich inzetten voor de toekomstige veiligheid van Oekraïne en Europa.
Europarlementariër en schaduwrapporteur Thijs Reuten (Pro) zegt dat de EU waakzaam moet zijn, omdat Rusland onze steun aan Oekraïne wil ondermijnen. ‘Verdere verkenningen, een valse vlagoperatie, het aanwakkeren van bilaterale geschillen om onze eenheid te breken, zelfs een kleine inval. Laten we duidelijk maken dat de kosten van elke verkenning of inval catastrofaal zullen zijn, bijna on-Europees, en dat dit alleen maar meer steun voor Oekraïne zal opleveren.’
Daarnaast riep Reuten op tot focus, eenheid en vastberadenheid. ‘In ons verslag pleiten we voor een Europese onderhandelaar die onze belangen behartigt, Oekraïne helpt verdedigen en een einde maakt aan de oorlog van Rusland; niet om de betrekkingen te normaliseren.’