Een leeftijdsgrens voor sociale media is niet de oplossing voor de grote hoeveelheid tijd die jongeren daar doorbrengen. Het legt de verantwoordelijkheid niet waar die echt hoort, namelijk bij techbedrijven. Zij moeten een veilige omgeving bieden en de overheid moet hen stimuleren om dat te doen.
Schadelijke effecten
Dat steeds meer landen een verbod op sociale media voor kinderen instellen is begrijpelijk. Het is een poging om hen te beschermen tegen de schadelijke effecten van deze platforms. Denk aan algoritmes die extreme content pushen, zoals haatzaaiende uitspraken en geweld, en ontwerpelementen zoals 'endless scroll' en 'autoplay', die ervoor zorgen dat je langer op sociale media blijft dan je zelf wilt.
Verantwoordelijkheid bij platforms en overheid
Met een leeftijdsverbod wordt de verantwoordelijkheid bij jongeren neergelegd, terwijl die juist bij de platforms en hun businessmodellen hoort te liggen. Een leeftijdsgrens kan daarom alleen een tijdelijk plan B zijn. Platforms kúnnen veranderen, maar zolang ze dat weigeren, is een leeftijdsgrens alleen een voorzorgsmaatregel.
De echte oplossing is dat platforms hun businessmodellen aanpassen, met veiligheid als centraal uitgangspunt. Daarnaast moeten boetes voor schadelijke elementen of beloningen voor een veilig ontwerp zo hoog zijn dat het voor platforms goedkoper is om te investeren in verbeteringen. En dat kan alleen de overheid regelen, niet de gebruikers.
Makkelijk te omzeilen
Uit de eerste onderzoeksresultaten uit Australië, het eerste land dat een socialmediaverbod instelde voor jongeren onder de 16, blijkt dat de meeste jongeren er nog steeds op zitten. Ze kunnen het verbod eenvoudig omzeilen. En zo blijft het onderliggende probleem bestaan: veel platforms zijn ontworpen om de aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Dat verdienmodel botst met het welzijn van kinderen en jongeren.