In de nacht van 15 op 16 augustus moest een appartementencomplex van zes verdiepingen aan de Koning Willem-Alexanderlaan in Oosterhout volledig worden ontruimd na een uitslaande brand op de vierde verdieping. Nederland telt bijna 150.000 Verenigingen van Eigenaars (VvE's). In veel van die gebouwen is rookmelding binnen de woning geregeld, maar ontbreekt detectie en alarmering in het trappenhuis, de gang en de parkeergarage: precies de ruimten waarlangs bewoners naar buiten moeten. Daar hoort een wettelijke plicht tot gebouwbrede detectie en centrale alarmering tegenover te staan.
De detectieplicht stopt bij de eigen voordeur
Rookmelders in individuele appartementen zijn verplicht. Dat is belangrijk, maar brand houdt zich niet aan de grenzen van een appartement. Een rookmelder in de woning waarschuwt wie thuis is. Maar niemand waarschuwt de bewoner die slaapt terwijl het trappenhuis volloopt met rook. Dat trappenhuis is de enige weg naar buiten. Als de bewoner pas wordt gealarmeerd wanneer de brandweer voorrijdt, dan is die weg vaak al niet meer begaanbaar.
Detectie hoort in het onderhoudsplan, niet in de restpost
Drie stappen maken het verschil bij branddetectie. Eerst moeten eisen voor detectie en ontruimingsalarmering in woongebouwen tegen het licht gehouden worden, met nadruk op de gemeenschappelijke ruimten. Vervolgens VvE's leggen brandveiligheidsvoorzieningen vast in het meerjarenonderhoudsplan (MJOP), het plan waarin onderhoud en investeringen voor de komende jaren zijn opgenomen, met jaarlijkse controle en vastgelegd beheer. Ten slotte horen grotere complexen automatische maatregelen bij een brandalarm te overwegen, zoals het afsluiten van de gasaanvoer.
De opgave om deze werkwijze werkelijkheid te maken, ligt bij de wetgever, bij gemeenten als bevoegd gezag en bij VvE-besturen zelf. Gebeurt er niets, dan blijft alarmering in een groot deel van de gestapelde woningvoorraad afhankelijk van toeval: een buurman die aanklopt of een sirene op straat.