De initiatiefnota van Don Ceder, lid van de Tweede Kamer voor de ChristenUnie, zwengelt het debat over de opslag bij premieachterstanden van de zorgverzekering weer aan. Kleine schulden kunnen snel oplopen door incassokosten. Hij noemt dit het ‘kernprobleem’ van het huidige stelsel en wijst erop dat de overheid deze problematiek soms verergert, bijvoorbeeld via de Regeling betalingsachterstand zorgpremie (BAZ).
Bij een schuld van zes maandpremies volgt aanmelding bij het CAK voor de Regeling betalingsachterstand zorgpremie en wordt de premie aan het CAK betaald in plaats van aan de zorgverzekeraar. Mensen blijven wel verzekerd voor de basisverzekering. De premie via het CAK is hoger dan de basispremie, door een opslag van 10%. Het idee achter deze opslag is dat het mensen aanzet tot het betalen van hun achterstand.
Eind 2023 is onderzoek gedaan naar de werking en effecten van de hogere premie. Dat laat zien dat deze hogere premie niet doet wat zij zou moeten doen: voorkomen dat mensen instromen en stimuleren dat mensen uitstromen uit de Regeling betalingsachterstand zorgpremie. Wel heeft de opslag grote nadelige gevolgen voor mensen die niet kunnen betalen, waaronder stress (en daaruit voortvloeiende klachten), schaamte en het gevoel bestraft te worden.
Aan de andere kant zijn er zorgen over de gevolgen van afschaffing. In 2024 schreef de minister van VWS dat zorgverzekeraars verwachten dat de incasso van de zorgpremie minder effectief zal worden. Bovendien vreesde de minister dat afschaffing van de opslag zou leiden tot een toename van premieachterstanden. Het aantal mensen met een betalingsachterstand van minimaal zes maandpremies liep immers al jaren terug.
Inmiddels is ten opzichte van 2024 het aantal mensen met een premieachterstand gestegen. In 2024 liet de toenmalig minister de keuze aan het nieuwe kabinet en bleef de discussie rondom de opslag bestaan. Op 24 maart is de motie van Don Ceder (CU) aangenomen.
Hiermee is er een grote Kamermeerderheid die vindt dat de opslag moet verdwijnen en is het aan de regering om te onderzoeken wat daarvoor precies nodig is. Hopelijk komt daarmee een einde aan de discussie en vooral duidelijkheid voor de mensen die nu zijn aangemeld voor de Regeling betalingsachterstand zorgpremie.
