Techniek Nederland is in grote lijnen positief over de Miljoenennota 2027. Het kabinet erkent dat verduurzaming en het onderhoud van onze infrastructuur om structurele investeringen vragen en dat is een goed begin. Maar met het groeiende tekort aan technisch personeel is erkenning alleen niet genoeg. Het wordt tijd voor voorspelbaar beleid en snelle besluitvorming, zodat bedrijven in de technieksector deze opgaven ook echt kunnen waarmaken.
Netcongestie
Help provincies met het halveren van doorlooptijd grondverwerving en vergunningverlening
De komende jaren blijft het kabinet miljarden uittrekken voor het uitbreiden van ons elektriciteitsnet. Dat is nodig en daar werken onze infratechniekbedrijven hard aan mee. Maar waar zij bij hun werk tegen aanlopen zijn de enorm lange doorlooptijden van besluitvorming over grondverwerving en vervolgens vergunningverlening. Met name in de Randstadprovincies is dit een probleem.
Creëer een marktplaats voor flex-oplossingen
Met alleen investeren in uitbreiding van het bestaande net komen we er niet. Zowel op de korte als langere termijn moet het elektriciteitsnet flexibeler worden om netcongestie aan te pakken en uiteindelijk te voorkomen. De techniek om deze flexibiliteit te leveren bestaat al. Voor een echte doorbraak is het nodig dat er een onafhankelijke, laagdrempelige marktplaats komt waar flexibiliteit uitgevraagd, aangeboden en verhandeld kan worden. We vragen het kabinet daarom te leren van onze buurlanden bij het creëren van een marktplaats voor kleinere flexibiliteit aanbieders, zoals kantoren, logistiek en lichte industrie.
Energietransitie
Zorg voor de ontwikkeling van een stabiele markt voor warmtepompen
Door wisselend overheidsbeleid hebben we de afgelopen jaren grote pieken en dalen gezien in de vraag naar (hybride) warmtepompen. Voor de ontwikkeling van een stabiele markt is het nodig dat er zo snel mogelijk uitsluitsel wordt gegeven over waar wél grootschalige warmtenetten komen – en er dus geen warmtepompen geplaatst kunnen worden - en waar niet. Gemeenten moeten hier uiterlijk eind 2027 duidelijkheid over geven. Maar wat ons betreft geldt hier the sooner, the better. Als er warmtenetten aangelegd moeten worden, moeten daar immers ook vakmensen voor beschikbaar zijn om deze warmtenetten goed en veilig aan te kunnen leggen. Dat vraagt om investeringen van bedrijven in hun personeel.
Daar waar geen warmtenetten komen gaat vanaf 2029 een warmtepompnorm gelden. Techniek Nederland werkt met de overheid en andere partijen aan een heldere, werkbare norm. Naast de technische en financiële invulling van deze norm, benadrukken we ook hierbij de noodzaak van tijdige en duidelijke voorlichting over in welke gevallen (voor welke woningen) de norm vanaf 2029 zal gelden.
Tot slot is voor rust en stabiliteit op de warmtepompmarkt ook voorspelbaar meer jaren subsidiebeleid wenselijk. Verlaging van het ISDE-budget voor warmtepompen in combinatie met aanpassing van de voorwaarden wanneer iemand een subsidie moet hebben aangevraagd zorgen voor een onnodige run op warmtepompen, die vervolgens niet allemaal tijdig geïnstalleerd kunnen worden.
Talentstrategie
Kies voor arbeidsmarktrelevante opleidingen
Het kabinet heeft voor de zomer haar Talentstrategie gepresenteerd, waarin de focus wordt gelegd op strategische opgaven zoals energie, digitalisering, veiligheid, defensie, woningbouw en een sterke technologische industrie. Nu moeten opleidingen die daarvoor de vakmensen opleiden dan ook daadwerkelijk prioriteit krijgen. Arbeidsmarktrelevantie moet daarom zichtbaarder worden in het opleidingsaanbod en de regionale programmering. Maak met werkgevers en mbo’s aan de voorkant bindende afspraken over hoe er in alle regio’s gericht geïnvesteerd kan worden in arbeidsmarktrelevante opleidingen van de toekomst. Alleen dan kan de Talentstrategie echt werken.
Infrabeleid
Focus op uitvoering
Het kabinet trekt tot en met 2035 1,5 miljard euro extra uit voor onderhoud en renovatie van de infrastructuur. Dat is een goed begin, maar niet genoeg om de grote opgave waar de Nederlandse infrastructuur voor staat aan te kunnen. De behoefte aan onderhoud, renovatie en investeringen groeit sneller dan de capaciteit om die opgave bij te benen. Dat leidt tot tekorten, stijgende kosten en lange doorlooptijden.
Die opgave is uitvoerbaar, maar daarvoor is meer nodig dan alleen extra budget. Opdrachtnemers hebben behoefte aan een meerjarig en voorspelbaar opdrachtenpakket, zodat zij kunnen plannen, investeren en voldoende mensen kunnen inzetten. Daarnaast is een eerlijker verdeling van risico's nodig tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers.
Woningbouw
Maak tempo met behandeling Spoedwet vervangen omgevingswaarde stikstof
Techniek Nederland ziet het oordeel van het Planbureau voor de leefomgeving en van de Landsadvocaat over de effectiviteit en juridische haalbaarheid van de beoogde stikstofaanpak van dit kabinet als een positieve stap. Maar in praktijk verandert er voorlopig nog niets aan de vergunningverlening voor woningbouw en infrastructuur. Hiervoor is het noodzakelijk dat de Spoedwet vervangen omgevingswaarde stikstof, die naar verwachting eind oktober aan de Tweede Kamer wordt aangeboden, voortvarend wordt behandeld door zowel Tweede als Eerste Kamer. Totdat deze wet is aangenomen en de uitstoot daadwerkelijk daalt, blijft namelijk de huidige strenge stikstofbeoordeling voor bouwprojecten van kracht.