Ter gelegenheid van Wereld Slaapdag 2026 publiceerde Samsung een grootschalig onderzoek onder gebruikers van de Galaxy Watch waaruit bleek dat 80 procent van mensen met slaapapneu niet weet dat zij deze aandoening hebben. Slaapapneu en snurken zijn nauw verwant: bij een groot deel van de chronische snurkers blijkt bij onderzoek meer aan de hand dan overlast alleen. Met naar schatting meer dan 6 miljoen snurkers in Nederland is dat een probleem van aanzienlijke omvang. Toch onderschatten veel mensen de impact ervan op gezondheid en welzijn.
De cijfers achter het gesnurk
Nederland snurkt meer dan veel mensen denken. Ongeveer 35 procent van de bevolking op middelbare leeftijd snurkt regelmatig. Bij ouderen loopt dit percentage op tot boven de 50 procent. Mannen blijken ruim twee keer zo vaak te snurken als vrouwen: 45 procent van de mannen produceert 's nachts snurkgeluiden, tegenover 25 procent van de vrouwen.
De impact reikt verder dan alleen de snurker zelf. Onderzoek toont aan dat maar liefst 95 procent van de snurkers aangeeft dat hun gesnurk tot last is voor familie of partner. Een kwart van de snurkers slaapt zelfs apart van hun partner, vaak als laatste redmiddel na het falen van andere oplossingen. Het geluid kan harder zijn dan een stofzuiger; sommige snurkers produceren geluiden tot wel 80 tot 100 decibel. Ter vergelijking: dat is het volume van een vrachtwagen die op vijf meter afstand passeert.
Meer dan alleen overlast
Snurken is niet louter een kwestie van overlast. Het kan wijzen op onderliggende gezondheidsproblemen. Een belangrijk onderscheid moet worden gemaakt tussen 'gewoon' snurken en obstructieve slaapapneu, een aandoening waarbij de ademhaling tijdens de slaap regelmatig stokt. Naar schatting heeft een op de drie mannen en een op de vijf vrouwen die snurken te maken met deze ernstigere vorm.
De gezondheidsrisico's zijn aanzienlijk. Snurkers hebben 1,6 keer meer kans om binnen vier jaar na het begin van het snurken arteriële hypertensie te ontwikkelen. Ook is er een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Mensen die structureel snurken, hebben drie keer meer kans op gezondheidsklachten, variërend van hoofdpijn tot hartproblemen.
Daarnaast heeft snurken invloed op het dagelijks functioneren. Door de verstoorde nachtrust ervaren snurkers vaker concentratieproblemen, hoofdpijn en vermoeidheid overdag. Dit terwijl ze zich daar niet altijd bewust van zijn, omdat ze tijdens het snurken meestal gewoon doorslapen. De partners van snurkers blijken vaker een huisarts te bezoeken, niet vanwege het snurken zelf, maar door klachten die voortkomen uit chronisch slaaptekort.
Oorzaken en risicofactoren
De oorzaken van snurken zijn divers. Bij ongeveer 70 procent van de snurkers speelt erfelijke aanleg een rol. De vorm van de neusholte en de vernauwing van de luchtwegen zijn vaak genetisch bepaald. Daarnaast spelen leefstijlfactoren een belangrijke rol.
Overgewicht is een van de meest voorkomende oorzaken. Extra weefsel rond de nek vernauwt de luchtwegen. Ook alcohol en roken verhogen de kans op snurken aanzienlijk. Alcohol ontspant de spieren in de keel, waardoor deze tijdens de slaap makkelijker verslappen en gaan trillen. Roken veroorzaakt ontstekingen en zwellingen in de luchtwegen, wat eveneens bijdraagt aan vernauwing.
Leeftijd is een andere belangrijke factor. Naarmate mensen ouder worden, neemt de spierspanning in de keel af. Een 70-jarige heeft gemiddeld 40 procent meer kans om te snurken dan een 30-jarige. Bij vrouwen neemt het snurken vooral toe na de menopauze, wanneer het oestrogeengehalte daalt. Dit hormoon houdt normaliter het weefsel van de keelholte strak en soepel.
Wanneer snurken zorgelijk wordt
Hoewel niet al het snurken meteen zorgelijk is, zijn er waarschuwingssignalen waar mensen alert op moeten zijn. Het belangrijkste verschil zit in de vraag of de ademhaling tijdens de slaap onderbroken wordt. Bij slaapapneu stopt de ademhaling tijdelijk, soms wel meer dan vijf keer per uur. Deze ademhalingspauzes duren langer dan tien seconden en leiden tot micro-ontwakingen die de slaap verstoren.
Mensen met slaapapneu zijn zich hier vaak niet van bewust. Ze slapen meestal gewoon door, maar merken het aan sterke vermoeidheid overdag. Partners kunnen het wel opmerken aan herhaaldelijke 'hikjes' in de ademhaling en extreem hard snurken. Circa 20 procent van de zware snurkers blijkt bij onderzoek daadwerkelijk slaapapneu te hebben.
Wanneer sprake is van structureel hard snurken, aparte slaapkamers noodzakelijk worden of extreme dagelijkse vermoeidheid optreedt, is medisch onderzoek raadzaam. Een slaaponderzoek kan uitsluitsel geven over de ernst en eventuele behandelingsmogelijkheden.
Welke maatregelen echt kunnen helpen
Gelukkig zijn er verschillende manieren om snurken te verminderen of zelfs te stoppen. Leefstijlaanpassingen vormen vaak de eerste stap. Gewichtsverlies kan bij mensen met overgewicht een aanzienlijk verschil maken. Ook het verminderen van alcoholgebruik, vooral in de uren voor het slapengaan, en stoppen met roken helpen.
De slaappositie speelt eveneens een rol. Op de rug slapen vergroot de kans dat de tong naar achteren zakt en de luchtweg blokkeert. Slapen op de zij vermindert dit risico. Sommige mensen gebruiken hiervoor speciale kussens of zelfs een tennisbal in de rug van hun pyjama genaaid.
Voor wie meer structurele hulp nodig heeft, bestaan er medische hulpmiddelen. Neusspreiders en neuspleisters kunnen effectief zijn bij mensen die snurken door vernauwing in de neus. Deze hulpmiddelen houden de neusgaten open, waardoor de lucht vrijer kan stromen. Bij snurken dat ontstaat in de keel kunnen mandibulaire repositie apparaten uitkomst bieden. Deze beugels houden de onderkaak tijdens de slaap naar voren, waardoor de luchtweg open blijft. Onderzoek wijst uit dat dergelijke beugels bij acht van de tien gebruikers het luide snurken stoppen. Voor uitgebreide informatie over welke maatregelen echt kunnen helpen bij het verminderen van snurken, zijn er gespecialiseerde bronnen beschikbaar.
Bij extreme gevallen van slaapapneu kan een CPAP-machine noodzakelijk zijn. Dit is een beademingsapparaat dat via een masker continu lucht naar binnen pompt. Dit is echter een ingrijpende maatregel die alleen wordt toegepast wanneer andere oplossingen onvoldoende werken.
Snurken verdient aandacht
Snurken treft miljoenen Nederlanders en heeft concrete gevolgen voor gezondheid, welzijn en relatiekwaliteit. Hoewel het wijdverbreid is, is het zeker niet normaal of onschuldig. De gezondheidsrisico's en impact op de kwaliteit van leven rechtvaardigen actie.
Wie structureel snurkt, doet er verstandig aan om de oorzaak te achterhalen en gerichte maatregelen te nemen. Of het nu gaat om aanpassingen in leefstijl, het gebruik van hulpmiddelen of medische begeleiding: er zijn opties beschikbaar. Het eerste stap is erkennen dat snurken niet simpelweg 'erbij hoort', maar een probleem is dat om een oplossing vraagt.