Bepaal de grenzen van AI en digitale technologie in ons emotionele, sociale en liefdesleven. Zorg daarbij dat digitale technologie onze sociale relaties verrijkt in plaats van verarmt. Dat is de opdracht die burgers geven aan beleidsmakers, politici en zichzelf na de eerste reeks gesprekken van het Rathenau Instituut met burgers over de digitale toekomst. De analyse van de dialogen wordt vandaag gepubliceerd in 'Hoeveel pixels is een knuffel?'.
Uit de gesprekken van het Rathenau Instituut blijkt dat de deelnemers bang zijn dat digitale metgezellen de vriendschappelijke en liefdesrelaties met mensen vervangen. Daardoor, zo vrezen ze, raken sociale interacties uitgehold en komt het vermogen tot menswaardig samenleven onder druk.
'De nieuwste digitale technologieën grijpen dieper in op ons sociale en intieme leven dan ooit, maar het maatschappelijk en politieke debat gaat nauwelijks over de fundamentele vragen die dat oproept,' zegt Linda Kool. Zij is bij het Rathenau Instituut coördinator van onderzoek naar digitalisering en samenleving. 'We zouden het vaker moeten hebben over vragen als: Hoe dichtbij mag technologie komen? En wat staat er op het spel als mensen intieme relaties aangaan met digitale systemen?'
Bij elk gesprek dat het Rathenau Instituut hield, bleken de deelnemers een belangrijke rol te zien voor de overheid. De deelnemers vinden dat de overheid niet alleen duidelijke regels en grenzen moet stellen aan de technologie. Ze willen ook dat de overheid sociale relaties stimuleert.
Volgens de onderzoekers ligt er een duidelijke maatschappelijke opgave voor de toekomst: bepaal de rol en grenzen van digitale systemen in de emotionele, sociale en relationele sfeer en zorg dat digitale technologie onze sociale relaties verrijkt in plaats van verarmt. Kortom, investeer in een menswaardige, digitale samenleving.
Over het Dialoogprogramma digitale toekomst
Het Rathenau Instituut organiseert op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het Dialoogprogramma digitale toekomst. Het instituut heeft het programma in drieën verdeeld. Het eerste deel, waarvan de resultaten nu worden gepubliceerd, focust op digitale technologie en sociale relaties. Later volgen digitalisering en democratische samenleving, en digitalisering en de leefomgeving.
Voor het eerste deel voerde het Rathenau Instituut gesprekken in Groningen, Drenthe, Zuid-Holland en Zeeland met mensen van allerlei rangen en standen. De gesprekken gingen over hoe digitale technologie sociale relaties versterkt, wanneer het in de weg staat en hoe een menswaardige digitale toekomst eruit kan zien.
Over het Rathenau Instituut
Het Rathenau Instituut houdt zich al veertig jaar bezig met onderzoek en debat over de impact van wetenschap, technologie en innovatie op de samenleving. Het instituut werd in 1986 opgericht en is in 1996 genoemd naar Gerhart Rathenau. Hij was in de jaren 1980 voorzitter van een commissie die vond dat burgers moesten kunnen meepraten en meedenken over de maatschappelijke gevolgen van technologie. In die tijd ging het onder andere over de opkomst van computerchips en de personal computer. De verwachting was dat die technologieën een enorme sprong teweeg zouden brengen in de digitalisering van de samenleving. Die verwachting is uitgekomen.