Werknemers zijn onvoldoende voorbereid op het verlies van hun baan, concludeert het UWV na onderzoek. Dit laat zien dat werkgevers, onderwijs en overheid eerder vooruit moeten kijken.
Door onder meer digitalisering, AI, verduurzaming en demografische ontwikkelingen verandert werk in hoog tempo. Sommige banen verdwijnen, maar vaker veranderen taken en ontstaan nieuwe rollen en beroepen. De vraag is daarom niet alleen hoe we in Nederland mensen begeleiden als hun baan verdwijnt, maar ook: welk werk is er in de toekomst nodig en hoe bereiden we mensen daar vandaag al op voor?
Toekomstbanen
De zorg laat zien hoe belangrijk dat is. De zorgvraag neemt toe, terwijl er steeds minder mensen beschikbaar zijn om het werk te doen. Het project ‘Toekomstbanen in zorg’ van RegioPlus maakt concreet hoe werk er in de toekomst anders uit kan zien. Denk bijvoorbeeld aan een Tijdmaker die zorgmedewerkers helpt hun schaarse tijd optimaal in te zetten. Of de Buurtzorgorganisator, die zorg en ondersteuning in de wijk met elkaar verbindt.
Het is nog maar de vraag of deze voorspellingen van beroepen straks daadwerkelijk bestaan, maar de denkrichtingen helpen om vandaag al het gesprek te voeren over hoe werk anders kan worden georganiseerd.
Beeld van project expositieToekomstbanen in zorg en welzijn waarin een fictief personage haar toekomstbaan uitlegt
Verder vooruitkijken
Wanneer sectoren beter zicht krijgen op het werk dat ontstaat en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn, kunnen mensen zich ontwikkelen om daadwerkelijk de stap naar ander werk te kunnen maken voordat hun huidige werk onder druk komt te staan. Niet alleen binnen de eigen sector, maar ook over sectorgrenzen heen. Daar vallen werknemers nu gemakkelijk tussen wal en schip. De werkgever waar iemand vertrekt, is niet vanzelfsprekend verantwoordelijk voor de overstap, terwijl de nieuwe werkgever vaak pas in beeld komt als iemand bijna klaar is om te beginnen.
Werk en vaardigheden zichtbaar maken
Werkgevers, onderwijs en overheid moeten daarom gezamenlijk zorgen dat mensen van werk naar werk kunnen bewegen. Een op vaardigheden gerichte arbeidsmarkt helpt daarbij, omdat die zichtbaar maakt wat mensen kunnen en waar hun ‘skills’ ook buiten hun huidige functie of sector van waarde zijn.
Zo vertalen werkgevers, onderwijs en overheid veranderingen op de lange termijn naar een handelingsperspectief voor vandaag. En bouwen we aan een arbeidsmarkt die niet pas reageert als werk verdwijnt, maar mensen tijdig voorbereidt op het werk van morgen.