Wat moet het nieuwe kabinet doen om beroepsonderwijs meer toekomstgericht te maken?
Goed opgeleide vakmensen zijn cruciaal voor de economie en voor de vele transities die nodig zijn, zoals in zorg, energie, wonen en klimaat. Voor een toekomstgericht beroepsonderwijsbestel doet het nieuwe kabinet er goed aan naar het mbo te luisteren. Daar zit immers van alle onderwijssoorten de beste kennis over waar ambachten, vakmanschap en economie naartoe gaan.
Dr. Steven P.M. de Waal, voorzitter van denktank Public SPACE Foundation en voorzitter Raad van Toezicht van ROC Midden Nederland, ging op New Business Radio in gesprek over de toekomst van het mbo met Dennis de Vries, in de periode 2022-2026 wethouder in de Utrechtse gemeenteraad met onder meer de portefeuille mbo en met Johan Spronk, voorzitter van het College van Bestuur van ROC Midden Nederland.
Het mbo is het fundament onder onze economie en tegelijk is er een tekort aan allerlei soorten vakmensen, er is demografische krimp in studentenaantallen en de concurrentie tussen alle vormen van onderwijs neemt toe. Kan het mbo voldoende inspelen op toekomstige trends of zit het klem in een te ouderwets en te knellend onderwijssysteem? Welk type onderwijsbestel hoort bij een werkelijk toekomstgericht mbo? Als het kabinet het mbo inderdaad waardeert en ziet hoe cruciaal het is, doet het er goed aan naar het mbo te luisteren voor het inrichten en beleidsmatig aansturen van het onderwijsbestel.
Studenten en werkgevers weten welk aanbod in de toekomst nodig is
Laat studenten en toekomstige werkgevers zeer serieus meebepalen waar belangrijk en breed genoeg mbo-aanbod overeind moet blijven, gezien de toekomstige vraag naar arbeid en vakmensen. In deze disruptieve tijden is het een illusie om te denken dat een staatscommissie de toekomstige arbeidsmarkt kan voorspellen.
Ook universiteiten zijn voor meer dan 60% beroepsopleidingen
Bij alle maatregelen om beroepsonderwijs beter te maken en flexibeler in te richten, is het voor beleidsmakers en politici goed om te beseffen dat universiteiten nu voor meer dan 60% van hun opleidingen ook beroepsopleidingen zijn: dokters, advocaten, accountants, notarissen etc. Uiteraard zijn die vakken meer dan andere gebaseerd op kennis van de laatste wetenschappelijke literatuur, maar deze mensen worden geen wetenschappers. Deze opleidingen leiden ook op voor een vak in de praktijk.
Publiek/private samenwerking noodzakelijk
De moderne economie en allerlei sectoren waar het mbo voor opleidt vergen een leven lang leren en opleiden. Er is voortdurend behoefte aan bijscholing, ook van volwassen werknemers. Daar komt bij dat dit onderwijs alleen bij blijft als intensief wordt samenwerkt met werkgevers. Die scholingsbehoefte is zo groot en zo actueel gericht op wat nu technisch nodig is, dat het onderwijs dat nooit zomaar kan bijhouden, zeker niet binnen het kader van een publieke bekostiging. Publiek/private samenwerking is noodzakelijk om relevant te blijven, ook voor studenten.