De discussie over de ruimte voor kritische infrastructuur laait weer op. In de Wieringermeerpolder en in de uiterwaarden bij Doetinchem zijn bijvoorbeeld nieuwe hoogspanningsstations tegengehouden in polders of overstroombare gebieden.
De kleinere binnenlandse dijken zijn meestal niet gemaakt voor dit soort kritische infrastructuur. En als er dan overstromingsgevaar dreigt, zullen waterschappen ertegen zijn. Zij gaan erover en het is ook hun taak om ongewenste ontwikkelingen achter hun dijken tegen te houden.
Iedereen is een beetje vergeten dat kleine dijken in Nederland soms de gevaarlijkste dijken zijn. Waterschappen niet, net zomin als de bevolking in Limburg sinds het onverwachte hoogwater in de zomer van 2021. Maar elders in het land is dat bewustzijn nog veel minder. Er is te lang uitgestraald dat het onder controle is, dat we rustig kunnen gaan slapen. Het idee dat we rustig kunnen blijven doen wat we altijd deden klopt niet meer en is ook dodelijk voor het aantrekken van jong talent.
Waterschappen komen steeds meer in beeld, omdat juist zij begrijpen wat er allemaal op ons af komt en hoe we het verstandigst met overstromingsrisico’s kunnen omgaan. Door nieuwe bedreigingen zoals klimaatverandering is onze waterveiligheid niet genoeg onder controle. Regionale wateroverlast, extreme neerslag maar ook verzwakking van dijken door extreme droogte vormen grotere risico’s dan gedacht.
De afgelopen tien jaar hebben waterschappen zich uitstekend ontwikkeld op het gebied van klimaatverandering. Samen met de sector, zoals kennisinstituten, ingenieursbureaus en aannemers. Veel meer dan andere overheden. Tegelijk hebben ze het moeilijk. Want bij belangrijke keuzes in het gebied zitten ze altijd tussen de hamer en het aambeeld, zoals nu ook weer blijkt in de Wieringermeerpolder.
Er is altijd discussie over ruimte. In bouwprojecten zitten partijen snel in hun schuttersputje, en ontstaat er gedonder. Ook overheden bedenken van alles wat niet zomaar kan, zoals een datacenter, ruimte voor defensie, of een kerncentrale. Zij kunnen ja/nee-discussies voorkomen als ze op tijd ook nadenken over meer waterrobuuste oplossingen. Denk voor hoogspanningsstations achter een eigen ringdijk, of aan verhoogd bouwen van de meest watergevoelige onderdelen.
Wanneer je meer oplossingen hebt om uit te kiezen, met bijbehorende kosten, is het voor partijen makkelijker om tot overeenstemming te komen. En proberen er geld voor uit te trekken, wat lukt als de noodzaak van de aanvullende maatregelen bekender is.